در این مقاله از سری مقاله های اختصاصی سلامت اطلاع نیوز به بررسی کامل یبوست در سالمندان پرداخته ایم. تا انتهای مطلب با ما همراه باشید و فراموش نکنید در بخش نظرات ما را از تجربیات و نقطه نظرات خود آگاه سازید.
سالمندان 5 برابر بیشتر از افراد جوان تر پتانسیل ابتلا به یبوست دارند.
فهرست مطالب: (با کلیک بروی هر عنوان به توضیحات آن هدایت خواهید شد)
دلایل یبوست در سالمندان
برخی از دلایلی که سالمندان بیشتر به یبوست دچار می شوند، رژیم غذایی نامناسب، عدم مصرف مایعات کافی، بی تحرکی، مصرف داروهایی برای بیماریهای دیگر است.
این مساله یک روی دیگر نیز دارد که از نظر روانشناسی، سالمندان بیش از حد نگران حرکات روده و شکم خود هستند و بعضا به دلیل این تلقین ها به یبوست دچار می شوند.
هم چنین اغلب سالمندان مجرد یا تنها اشتیاق و میل غذا خوردن خود را از دست می دهند که منجر به استفاده بیش از حد از غذاهای آماده بدون فیبر می شود و غذاهایی که یبوست را درمان می کنند، کمتر مصرف می کنند.
از دست دادن دندان ها استفاده از غذاهای معمول را دشوار می کند و بسیاری از سالمندان غذاهای نرم و فرآوری شده را ترجیح می دهند که فیبر کافی ندارند.
بسیاری از سالمندان از تکرر ادرار و یا بی اختیاری ادرار رنج می برند، به همین دلیل ممکن است کمتر مایعات مصرف کنند تا دچار مشکل نشوند. هم چنین زمانی که غذاهای سالم را از رژیم غذایی حذف می کنند بدن نمی تواند آب مورد نیاز خود را بدست آورد. آب و دیگر مایعات به افزایش حجم مدفوع کمک می کنند که منجر به بهبود یبوست و نرم شدن مدفوع می شود.
دلیل عمده دیگری که وجود دارد این است که گاهی بدلیل بیماری یا تصادف، سالمند زمان زیادی در روز را به استراحت روی تخت و عدم تحرک می پردازد که خود منجر به ایجاد یبوست می شود.
برخی داروهایی که برای درمان افسردگی مصرف می شوند و یا آنتی اسیدها (داروی ضد ترشی معده) شامل آلمینیوم و کلسیم، هستند که منجر به یبوست می گردند. آنتی هیستامین و داروهای ادرار آور و قرص های ضد پارکینسون نیز همگی در عوارض جانبی خود، شامل یبوست نیز می شوند.
ترس از یبوست مخصوصا در سالمندانی که آن را تجربه کرده باشند، در بسیاری از موارد باعث می شود که به داروهای ملین روی بیاورند، اما پس از درمان هم به استفاده از این داروها و یا استفاده بیش از حد از غذاهای ملین می پردازند. این عادت غذایی باعث می شود پس از مدتی بدن به مواد ملین برای دفع مدفوع عادت کند و نتواند بدون حضور محرک ها به حرکات خود ادامه دهد.
انواع یبوست در سالمندان
یبوست نرمال
این رایج ترین نوع از یبوست است. در این حالت، با وجود اینکه حرکت مدفوع در روده، سرعت طبیعی دارد، دفع مدفوع به سختی صورت می گیرد. این نوع از یبوست در افرادی که به سندرم روده تحریک پذیر دچار هستند رایج تر است.
تفاوت اصلی بین یبوست مزمن و سندرم روده تحریک پذیر این است که در نوع دوم، درد و ناراحتی بیشتری دیده می شود.
یبوست آهسته و کند
این نوع از یبوست در خانم ها شایع تر است. شکم به ندرت کار می کند و حس ضرورت به دفع وجود ندارد. هم چنین، احتیاجی به زور زدن برای دفع نیست. تنها حرکات روده بسیار کند است.
اختلال در ماهیچه های لگنی
برخی اوقات ماهیچه های لگنی که مسئول خارج کردن مدفوع با انقباض و انبساط خود هستند نمی توانند به درستی عمل کنند. در این حالت شخص احساس می کند که روده اش به طور کامل تخلیه نشده است. این نوع یبوست معمولا به همراه یبوست آهسته با هم اتفاق می افتد.
تشخیص یبوست در بزرگسالان
تشخیص نوع یبوست سالمندان احتیاج به بررسی سوابق پزشکی وی و معاینات پزشک دارد. یبوست های ناشی از بی تحرکی، رژیم غذایی و یا مصرف کم مایعات باید از طریق بررسی سوابق پزشکی بیمار تشخیص داده شود.
اگر نشانه هایی چون خون در مدفوع، کاهش یکباره وزن، تب، حالت تهوع، استفراغ، بی اشتهایی ، سوابق عفونت روده در فرد، یا بیماری های روده در خانواده و سابقه سرطان روده در نزدیکان برای افراد بالای 50 سال وجود داشت، باید به طور کامل بررسی شود.
بیماریهای دیگری وجود دارند که می توانند منجر به یبوست شوند. عبارتند از:
- بیماریهای قلبی
- دیابت
- کم کاری تیروئید
- بالا بودن کلسیم خون
- فقر پتاسیم در خون
- بالا بودن منیزیم خون
- پرکاری پاراتیروئید
درمان یبوست سالمندان
هدف از درمان یبوست در سالمندان رسیدن دوباره به روتین پیشین حداقل سه مرتبه خروج و دفع راحت مدفوع بدون زور زدن بیش از حد و از بین بردن عوارض جانبی که کیفیت زندگیشان را تحت تاثیر قرار داده است.
تغییر در سبک زندگی مانند افرایش فعالیت بدنی، داشتن رژیم غذایی سالم و متعادل با مقادیر کافی از فیبر و مایعات است. هم چنین برای پیشگیری از یبوست در سنین بالا، به ازای هر یک لیوان چای یا قهوه یا هر نوشیدنی کافئین دار که مصرف می کنید بایستی یک لیوان آب به سهمیه 8 لیوان آب روزانه خود اضافه کنید.
علاوه بر مکمل فیبر که می توانید از داروخانه ها تهیه کنید، روان کننده های روده مانند شیاف گلیسیرین ، متیل سلولز، پلیکربوفیل و سبوس می توانند داروهای خوبی باشند.
آموزش روده یک اقدام مهم است. زمان مطلوب برای اجابت مزاج بلافاصله پس از بیدار شدن و بلافاصله بعد از خوردن غذا می باشد زیرا در این مدت حرکت و عبور از روده ی بزرگ زیاد است. بیماران در این مرحله آموزش می بینند که سریعا به تمایل روده به دفع، به آن پاسخ دهند. عدم انجام چنین کاری می تواند منجر به ایجاد مدفوع و یبوست شود. به بیماران توصیه می شود که هنگام دفع بدن خود را در حالت "چنباتمه" قرار دهند.
می توانید با استفاده از یک زیر پایی و خم شدن رو به جلو خم در توالت به حالت چنباتمه در بیایید.
به غیر از فیبر در مواد غذایی به بیماران توصیه می شود که از مکمل های غنی از فیبر با عنوان Psyllium (پلی کاربوفیل، متیل سلولز یا سبوس گندم) نیز استفاده کنند.
داروها عبارتند از ملین های اسمزی، ملین های محرک و سایر عوامل.
ملین های فشرده شامل Psyllium، متیل سلولز، پلی کاربوفیل.
ملین های اسمزی شامل لکتولوز، سوربیتول، مانیتول، نمک های منیزیم، سولفات، فسفات، پلی اتیلن گلیکول.
ملین های محرک شامل سنا (گیاه)، کاسکارا، مشتقات دی فنیل متان مانند بیزاکودیل.
تنقیه (یا اماله به منتقل کردن آب یا هر مایع دیگری به داخل روده بزرگ برای پاک کردن روده از سموم و مواد به جا مانده در آن گفته میشود) این مایع شامل : پارافین مایع، فسفات و روان کننده ها برای فشرده شدن مدفوع و خروج راحت آن می باشد.
از گزینه ای درمانی دیگر می توان به تحریک عصب ساکرال (استخوان خاجی یا ساکروم از استخوان های تشکیل دهنده ی لگن خاصره)، سیستم بیوفیدبک (جایگزین برای دارو درمانی است که در آن میآموزیم عملکردهای بدن از جمله ضربان قلب را با کمک ذهن کنترل نماییم) و عمل جراحی برای موارد مقاوم و شدید اشاره کرد.
