پرورش و نگهداری گل یاس

در این مطلب طریقه تکثیر و پرورش گل یاس و نحوه ی نگهداری آن را بیاموزید و با انواع یاس را آشنا شوید.

پرورش و نگهداری گل های یاس بسیار شایع و محبوب در بین مردم است زیرا که آنها هم دارای ظاهر زیبا و رویایی و هم دارای عطری دلچسب هستند. این گل های چهار برگ نمونه های ظریف و دوست داشتنی هستند که بو و عطر بسیار قوی دارند. بوی قوی آن ها تا چند متر قبل و بعد از خود را معطر می سازند و همه را از وجود خود آگاه می سازد. گل یاس با شکوفه های معطر و بسیار خوشبو خود در تمام طول سال برای معطر کردن اطراف خود گل می دهد. گلبرگ ها در رنگ های سفید و یا زرد و در خوشه های زیبا رشد می کنند. آن ها انواع زمستانه و تابستانه دارند که در ادامه بیشتر با آن ها آشنا خواهیم شد. گل های یاس مانند گل رز بالا رونده هستند و از دیوار ها، ستون ها و حتی دور یک گلدان به بالا می روند. خوشه های زیبا از بلندی ها آویزان و احساس عطر و طراوت بهاره را القا می کنند. گل های یاس را بیشتر در بلندی ها پرورش می دهند تا خوشه های آن ( مانند انگورها که اجدادشان هستند) آویزان شوند و جلوه ی آن ها چند برابر می شود. آنها همچنین برای پرورش در حیاط ها و یا تزیین اطراف درب های پاسیو و یا روکش کردن دیوار ها با نمای بد و در کل جلوه دادن به محیط مناسب هستند.

پرورش یاس

مرحله اول : در ابتدا یک شاخه گل یاس قوی و سالم را از قسمت های پایینی و قدیمی تر بوته ی یاس جدا کنید. اگر که این شاخه دارای غنچه و جوانه ها باشد بهتر است زیرا که تمایل بیشتری به رشد دارد.

مرحله دوم : ساقه ی گیاه را با یک چاقو و یا یک وسیله تیز کمی خراش دهید تا سریع تر گیاه در خاک ریشه کند.

مرحله سوم : سپس در جایی که برای کاشت این گل انتخاب کرده ایم و یا گلدان مورد نظرمان ماسه ی نرم ریخته و تا نیمه می پوشانیم. سپس ساقه ی گل یاس را در خاک بکارید. پس از این، کار به پایان رسیده و با ایجاد شرایط محیطی مناسب برای گیاه (بسته به نوع یاس) بعد از یک الی دو ماه ریشه داده و شروع به گل دهی می کند.

انتخاب گل مناسب نسبت به محیط

یاس ها را نباید در محیط کوچک و محدود پرورش داد زیرا این باعث جلوگیری از رشد آن ها می شود و آن چنان که انتظار می رود رشد و نمو نخواهند داشت. یاس ها چون در دو نوع متفاوت از هم هستند شرایط محیطی ان ها نیز از هم متفاوت است. اگر یاس های سفید یا تابستانه دارید یا قصد پرورش آن ها را دارید بهتر است در خانه با نور غیر مستقیم  و یا در گلخانه هایی که نور آفتاب ملایمی دارند قرار بگیرند. اما اگر یاس های زرد یا زمستانه دارید و یا قصد پرورش آن ها را دارید بهتر است در فضاهای باز مانند حیاط و باغچه ها و یا در گلخانه ها آن ها را نگهداری و یا پرورش دهید.

انواع یاس

یاس ها به صورت کلی به دو دسته ی اصلی یاس های تابستانه و زمستانه تقسیم شده اند. اما به صورت جزئی می توان نمونه های ذیل را نام برد.

یاس چمپا

این نوع از یاس ها بصورت بوته ای رشد می کنند اما زمانی که کمی از عمر آن ها می گذرد رونده می شوند و از مرزهای بومی هندوستان می آیند.

این نوع دارای گل های سفید و برگ های سبز براق است و شاخه های مجنونی و در هم پیچیده دارند. که این نوع بسیار هم عطری و برای تهیه عطر ها استفاده می شوند. این نوع نیاز به نور خورشید زیاد دارد.

یاس رازقی

تعداد گلبرگ های این نوع از یاس ها 5 الی 7 گلبرگ در هر گل است که به رنگ سفید هستند. این نوع گل ها در هم پیچیده هستند و از دسته یاس های تابستانه اند. این نوع از یاس ها کمتر در ایران دیده می شوند. 

یاس صورتی

این نوع از دسته یاس های تابستانه هستند که کم یاب تر از یاس سفید است ولی خصوصیت های یاس های سفید را دارند.

یکی از شناخته شده ترین و شایع ترین گل یاس که بسیار هم محبوب است یاس تابستانی (officinale Jasminum) است که گل های آن ها سفید و صورتی و یا کرم است. این نوع یاس دارای شکوفه های دوگانه در ساقه های دوگانه است.

یاس زمستانه (Polyanthum) که همانطور که از اسمش مشخص است در زمستان روییده می شود و عطر و بوی آن ها از یاس های تابستانه کمتر است.

شرایط محیطی مناسب رشد یاس

نور

گل های یاس تابستانه دوست دارند موقعیت روشنی از نورخورشید در خانه داشته باشند. در طول ماه های بهار و تابستان این نوع یاس نیاز به نور خورشید کامل دارد و در ماه های زمستان نیاز به نور کمتری دارد و لازم نیست که مستقیم باشد. اما نوع زمستانه این گل ها باید در برابر نور خورشید محافظت شوند. یاس های زمستانه می توانند در تابستان که نور خورشید قوی است به داخل یک پاسیو نقل مکان کنند و اینکه اگر در خانه هستند حتما در مقابل هوای سرد پاییزی و زمستانه قرار گیرند. 

خاک

همه ی انواع یاس ها به یک خاک حاصلخیز نیاز دارند. در تابستان ها به علت نور خورشید و تبخیر شدن مقداری از رطوبت خاک باید توجه داشت تا گیاه خشک و کم آب نشود. در فصل های زمستان ممکن است گیاه سرما زده و کمی خشک شود زیرا مانند گل مریم کمی به سرما حساس هستند. خاک یاس ها باید به صورت منظم و عمیق زهکشی (خارج کردن آب های اضافه موجود در زیر خاک) شوند و قلاب زهکشی را را بیش از حد بچرخانید زیرا که رطوبت اضافه برای یاس ها اصلا مناسب نیست.

آبیاری 

یاس های تابستانه در فصل های بهار و تابستان، زمانی که گیاهان در حال رشد فعال است آزادانه آبیاری شوند و مرتب خاک زهکشی شود. اما در زمستان که گیاه در فضای باز است ممکن است نیازی به آبیاری نداشته باشد مگر اینکه آب و هوای بسیار خشک باشد یا زمین یخ زده باشد. درباره ی گل های زمستانه یاس که در داخل سالن و گلخانه نگهداری می شوند نیاز به آبیاری کمتری دارند.

تغذیه و کود دهی

برای یاس ها می توان از کودهای کانتینر مخصوص یاس استفاده کرد. همچنین می توان از یک خوراک مایع پتاسیم (مانند کود گوجه فرنگی) به صورت ماهانه استفاده کرد. خوراک گیاهان دریایی و خاکسترهای چوبی منابع سرشار از پتاسیم هستند که بسیار برای یاس ها مفید است.

هرس کردن

برای هر دو نوع گل یاس در فصل تابستان و زمستان، ساقه های قدیمی و قوی گل را به پایین بیاورید و به عنوان پایه استوار برای ساقه های جدید و نو پا استفاده کنید. ساقه های قدیمی را به بالا برده و ساقه های ضعیف را حذف کنید تا انرژی گیاه برای ساقه های قوی تر صرف شود و به صورت کلی گیاه قوی شود. یاسمن زمستانی را بهتر است بعد از گل دهی، در اواخر تابستان یا اوایل پاییز هرس کنیم. هرس پس از گل دهی شانس رشد گل های جدید را در گیاه بیشتر می کند. یاسمن زمستانه را بهتر است در فصل بهار بلافاصله بعد از گل دادن هرس کنیم و گل های یاس تابستانه را نیز بعد از گل دهی آن ها هرس کنید.

زهکشی خاک

گل های یاس زیاد حساس نیستند و نیاز به مراقبت بسیاری ندارند اما زهکشی خاک برای تمامی گیاهان مفید است زیرا که آب اضافه ی درون خاک خارج می شود و از گندیدگی ریشه گیاه جلوگیری می شود.

علت گل ندادن یاس چیست؟

گل ندادن این گیاه به نور خورشید و میزان آب آن بستگی دارد که بسته به نوع گل، میزان نیاز آن به آب و نور خورشید مشخص می شود.

خواص

از خواص گل یاس می توان به مبارزه با باکتری های بدن را نام برد. همچنین باعث کاهش فشار خون و عملکرد بهتر قلب می شود. این گل ها به علت عطر و خواص مفید برای پوست در صنعت زیبایی مورد استفاده هستند. همچنین روند پیری پوست را کند می کند و از همین رو در تولید لوازم آرایشی نیز استفاده می شود. همین طور چای یاس برای کاهش استرس و اضطراب بسیار مفید است و این امر در کاهش وزن نیز موثر است زیرا که استرس و اضطراب باعث ترشح هورمون هایی می شود که به چاقی کمک می کند.