این مقاله ترجمه و گردآوری شده توسط تیم ترجمه اطلاع نیوز و از وبسایت webmd.com می باشد. هرگونه کپی برداری با ذکر منبع مجاز می باشد.
آلپرازولام با نام رایج زاناکس برای درمان اختلالات panic که نوعی حملات روانی می باشد و هم چنین افسردگی استفاده می شود.
زاناکس یا آلپرازولام از گروه دارویی بنزودیازپین ها و در اشکال مختلف کپسول، شربت و قرص موجود می باشد.
عملکرد این دارو مستقیم بروی سیستم عصبی و به صورت خواب آور و آرام بخش می باشد.
مصرف هم زمان این دارو با ماریجوانا، الکل یا مواد مخدر دیگر به علت کاهش سطح هوشیاری بهیچ وجه توصیه نمی گردد هم چنین از رانندگی و فعالیت های دیگر که احتیاج به حواس جمع دارد پرهیز کنید.
اگر در حین مصرف احتیاج به هرگونه جراحی مانند جراحی دندان داشتید حتما پزشک خود را در جریان بگذارید.
در سنین بالا عوارض مصرف زاناکس بیشتر بروز پیدا می کنند مانند گیجی، کاهش سطح هوشیاری و حتی غش کردن.
آلپرازولام یا زاناکس نباید توسط مادر باردار مصرف شود زیرا می تواند صدماتی جدی به جنین برساند.
این دارو می تواند به شیر مادر نفوذ کند پس نباید در حین شیردهی مصرف شود.
نحوه مصرف
حتما پیش از مصرف دستورالعملی که روی بسته بندی نوشته شده را مطالعه کنید و بدون نسخه، مشورت و راهنمایی های پزشک خود هرگز این دارو را خودسرانه مصر ف نکنید.
دوز مصرف این دارو با توجه به شرایط بیمار، سن و عکس العمل به دارو متفاوت است و توسط پزشک معالج مشخص و تجویز می گردد. پزشک شما ممکن است دوز مصرفی را در طول درمان بالا ببرد. قطع ناگهانی دارو ممکن است عوارضی داشته باشد، بنابراین هرگز خودسرانه نه مصرف شود و نه ترک شود.
اگرچه این دارو به درمان بیماری کمک میکند اما در صورت مصرف خارج از چهارچوب ممکن است بدن به دارو عادت کند پس هرگز با مواد مخدر و یا الکل مصرف نشود.
اگر برای مدت طولانی از این دارو استفاده کنید ممکن است تاثیرگزاری قبل را از دست بدهد بنابراین با پزشک خود برای اطلاعات بیشتر در صورت کم شدن تاثیر دارو مشورت کنید.
عوارض مصرف آلپرازولام یا زاناکس
خواب آلودگی، سرگیجه، افزایش بزاق دهان و کاهش میل جنسی از عوارض محتمل این دارو می باشد. اگر هرگونه از این عوارض را به صورت شدید داشتید حتما به پزشک خود مراجعه کنید.
برای جلوگیری از سرگیجه و امکان غش کردن حتما به آرامی از زمین بلند شوید.
به خاطر داشته باشید پزشک شما این دارو را برای این تجویز کرده است که فواید بیشتری تا عوارض برای بدن شما دارد و بسیاری از افراد حتی دچار این عوارض نشده اند.
اگر لکه های زرد روی پوست یا چشمان ایجاد شد سریعا به پزشک مراجعه کنید.
احتیاطات قبل از مصرف
قبل از مصرف آلپرازولام یا زاناکس، حتما با پزشک خود چک کنید که به بنزودیازپین ها حساسیت یا آلرژی نداشته باشید.
حتما سوابق پزشکی خود را مانند مشکلات تنفسی، بیماری های کبد، کلیه و سوء مصرف مواد مخدر و الکل قبل از مصرف با پزشک در میان بگذارید.
توضیحات کتاب علمی داروها در باره قرص آلپرازولام
نام فارسی ALPRAZOLAM ، آلپرازولام می باشد. نام تجاری این دارو XANAX است.
گروه دارویی : آرام بخش و خواب آور
گروه شیمیایی دارو نیز از بنزودیازپین ها می باشد.
مکانیسم اثر دارو : نواحی زیر قشری CNS شامل سیستم لیمبیک و تشکیلات مشبک را مهار می کند.
موارد مصرف: اضطراب، اختلالات هراسی PANIC ، اضطراب همراه با علائم افسردگی.
میزان مصرف:
بالغین: 0.25 تا 0.5 میلی گرم، خوراکی، سه بار در روز، حداکثر 4 میلی گرم روزانه در دوزهای منقسم.
سالمندان: 0.25 میلی گرم دو یا سه بار در روز
موارد منع مصرف
حساسیت مفرط به بنزودیازپین ها، گلوکوم با زاویه بسته، سایکوز، حاملگی گروه D ، بچه های زیر 18 سال
عوارض جانبی
دستگاه عصبی مرکزی: سرگیجه، خواب آلودگی، حواس پرتی، سردرد، اضطراب، لرزش، تحریک، خستگی، افسردگی، بی خوابی و توهم.
گوارشی: یبوست، خشکی دهان، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی.
پوستی: اسهال، راش، درماتیت، خارش.
قلبی عروقی: افت فشار خون وضعیتی، تغییرات الکتروکاردیوگرام، تاکیکاردی، افت فشار خون.
چشم ، گوش، حلق و بینی: تاری دید، وزوز گوش.
احتیاطات: در افراد مسن، ناتوان، بیماری کبدی و کلیوی با احتیاط مصرف شود.
ملاحظات پرستاری
پیگیری آزمایشگاهی:
-فشار خون (در حالت خوابیده و ایستاده) ، نبض؛ در صورتی که فشار خون به 20 میلی متر جیوه افت پیدا کند، ضمن قطع مصرف دارو، پزشک را مطلع کنید.
مطالعات خونی: CBC در زمان طولان مدت؛ به ندرت ممکن است دیسکرازی خونی ایجاد شود.
-مطالعات کبدی: AST ، ALT ، بیلیرویین، کراتینین، LDH ، آلکالین فسفاتاز.
نسبت I&O : ممکن است نشان دهنده اختلال عمل کلیوی باشد.
-بررسی شواهد افزایش مقاومت به دارو و سوء استفاده از دارو.
توصیه ها:
برای کاهش علائم گوارشی با غذا یا شیر مصرف شود.
در صورتی که بیمار قادر به بلع کامل دارو نیست آن را خرد کنید.
برای خشکی دهان از آدامس های فاقد قند، شیرینی جات سفت، نوشیدن جرعه های مکرر آب استفاده کنید.
روش تهیه / تجویز:
-کمک به حرکت بیمار به علت خواب آلودگی و سرگیجه در شروع درمان.
-چک کردن بیمار از لحاظ بلع خوراکی دارو
-استفاده از وسایل ایمنی مثل نرده حفاظ.
ارزیابی بالینی:
پاسخ درمانی: کاهش اضطراب، بی قراری، بی خوابی.
وضعیت روانی، خلق، حالت ظاهری، الگوی خواب، خواب آلودگی، و سرگیجه در شروع درمان، وابستگی بدنی، علائم ناشی از قطع دارو، اضطراب، حملات هراسی Panic، بی قراری ، تشنج، سردرد، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، ضعف و تمایل به خودکشی.
آموزش به بیمار و خانواده:
-دارو را می شود با غذا مصرف کرد.
-برای استرس های روزانه یا برای مدت بیش از سه ماه استفاده نشود، مگر با تجویز پزشک، بیش از مقدار تجویز شده، مصرف نشود. ممکن است اعتیاد ایجاد کند.
-از مصرف داروهای OTC مگر با تایید پزشک خودداری شود.
-به علت امکان بروز خواب آلودگی ، از رانندگی کردن و سایر کارهایی که مستلزم هوشیاری هستند امتناع کنید.
-از مصرف الکل و سایر داروهای روانگرا مگر با تجویز پزشک خودداری کنید.
-پس از مصرف طولانی مدت دارو را یکباره قطع نکنید.
-به علت خطر غش کردن، به آرامی بلند شوید.
-در اوایل درمان ممکن است خواب آلودگی بیشتر باشد.
تداخل با تست های آزمایشگاهی:
افزایش AST/ALT ، بیلیروبین سرم.
افزایش کاذب: ochs-17
کاهش raiv
درمان مصرف بیش از حد دارو ، لاواز، کنترل علائم حیاتی، مواظبت پیشگیرنده.
