قم- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به نقش دانشگاه‌ها در تقویت توان کشور گفت:دستاوردهای علمی و فناورانه، به‌ویژه در حوزه‌های راهبردی، در مواجهه با تحریم‌ها و تهدیدهای خارجی اثر دارد.
به گزارش خبرنگار مهر، حسین سیمایی صراف ظهر چهارشنبه در نشست با استادان و فرهیختگان دانشگاهی که چهارشنبه در دانشگاه قم برگزار شد، در پاسخ به دیدگاه‌های رؤسا و استادان، نقش نهاد علم را در توانمندی کشور تشریح کرد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به تجربه جنگ اخیر اظهار کرد: در آن مقطع، فناوری در برابر فناوری قرار گرفت و جمهوری اسلامی ایران با اتکا به ظرفیت‌های علمی، فناورانه و دفاعی خود توانست معادلات را تغییر دهد.
وی با بیان اینکه بخش مهمی از دستاوردهای فناورانه کشور حاصل فعالیت دانشگاهیان و پژوهشگران است، افزود: محصولات پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان عمدتاً در شمار محصولاتی قرار دارند که کشور با محدودیت و تحریم در تأمین آن‌ها روبه‌رو بوده است و این موضوع ظرفیت علمی ایران را نشان می‌دهد.
سیمایی صراف پارک‌های علم و فناوری را ادامه فعالیت دانشگاه‌ها دانست و تصریح کرد: نهاد علم زنجیره‌ای پیوسته از آموزش تا تولید فناوری را شکل می‌دهد و در کنار خلق ثروت و ارزآوری، توان کشور را در عرصه بین‌المللی افزایش می‌دهد.
دانشگاه در بخش‌های مختلف کشور نقش دارد
وزیر علوم با اشاره به گستره اثرگذاری دانشگاه‌ها گفت: آثار فعالیت‌های علمی و پژوهشی را می‌توان در حوزه‌هایی مانند خدمات، کشاورزی، صنعت و معدن مشاهده کرد و در بخش‌های مختلف کشور، ردپای دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی وجود دارد.
وی در بخش دیگری از سخنانش به وضعیت اعتبارات نهاد علم پرداخت و گفت: حدود هشت سال پیش، سهم این نهاد از اعتبارات کل کشور بیش از ۳.۳ درصد بود، اما اکنون با وجود افزایش شمار دانشگاهیان و توسعه فعالیت‌های علمی، این سهم به حدود ۲.۲ درصد کاهش یافته است.
سیمایی صراف افزود: در قانون برنامه هفتم توسعه، اختصاص دو درصد از تولید ناخالص داخلی به نهاد علم پیش‌بینی شده، اما میزان تحقق این هدف به‌مراتب کمتر از رقم تعیین‌شده است.
وی با اشاره به سهم اعتبارات دانشگاهی در برخی کشورها اظهار کرد: رژیم صهیونیستی حدود پنج درصد و آمریکا بیش از سه تا چهار درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به دانشگاه‌ها اختصاص می‌دهند.
ارتباط دانشگاه و صنعت باید تقویت شود
وزیر علوم با تأکید بر ضرورت پشتیبانی مالی از دانشگاه‌ها گفت: با وجود محدودیت اعتبارات، بهره‌وری نهاد علم در کشور بالاست و برای تقویت این بخش و افزایش بودجه دانشگاه‌ها باید تلاش شود.
وی درباره پیوند دانشگاه با صنعت نیز اظهار کرد: اکنون بیش از ۱۴ هزار قرارداد میان دانشگاه‌های دولتی و بخش صنعت وجود دارد و در سطح جهان به‌طور میانگین حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد اعضای هیئت علمی با صنعت ارتباط دارند؛ دانشگاه‌های ایران نیز به این میزان نزدیک هستند.
سیمایی صراف با این حال، وضعیت کنونی ارتباط دانشگاه و صنعت را رضایت‌بخش ندانست و گفت: یکی از موانع این پیوند، ساختار دولتی اقتصاد کشور است، زیرا اقتصاد دولتی معمولاً نیاز کمتری به علم و فناوری احساس می‌کند و این مسئله ارتباط آن با دانشگاه را محدود می‌سازد.
وزیر علوم همچنین با انتقاد از به‌روز نبودن بخشی از برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها افزود: برخی محتوای آموزشی به اندازه کافی با مسائل و نیازهای کشور پیوند ندارد و این کاستی در حوزه علوم انسانی بیشتر دیده می‌شود؛ ازاین‌رو بازنگری در برنامه‌های آموزشی ضرورت دارد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توجه تخصصی‌تر به علوم انسانی افزود: شورای علوم انسانی تشکیل شده و ضوابط و بخش‌های مرتبط با ارتقای اعضای هیئت علمی این حوزه از رشته‌های مهندسی و پزشکی تفکیک شده است.
وی ادامه داد: هیئت‌های ممیزه علوم انسانی نیز به‌صورت مستقل فعالیت خواهند کرد تا روند بررسی و ارزیابی اعضای هیئت علمی این حوزه با توجه به اقتضائات آن انجام شود.
سیمایی صراف با بیان اینکه مأموریت دانشگاه تنها به تولید علم محدود نیست، اظهار کرد: دانشگاه باید در کنار گسترش دانش، در پرورش انسان کامل نیز نقش داشته باشد و در همین چارچوب، توجه به فعالیت‌های فرهنگی در محیط‌های دانشگاهی افزایش یافته است.
علوم انسانی و هنر باید تقویت شوند
وزیر علوم با تأکید بر ضرورت تقویت جایگاه علوم انسانی و هنر در نظام دانشگاهی گفت: فراهم کردن زمینه رشد این حوزه‌ها، بخشی از رویکرد دانشگاه در تربیت انسان و پاسخ‌گویی به نیازهای علمی و فرهنگی جامعه است.
وی در ادامه به مسائل رفاهی و معیشتی دانشگاهیان پرداخت و افزود: از آغاز مسئولیت خود، موضوع حقوق و دستمزد و مسکن اعضای جامعه دانشگاهی را از دغدغه‌های اصلی دانسته و پیگیری‌هایی در این زمینه انجام داده است.
سیمایی صراف با اشاره به آغاز طرح‌های مسکن دانشگاهیان در کشور اظهار کرد: بیش از ۴۴ دانشگاه پروژه‌های مسکن دانشگاهیان را شروع کرده‌اند و پیگیری برای پیشبرد این موضوع ادامه دارد.
از ظرفیت‌های نهاد علم بهره بگیریم
وزیر علوم در جمع‌بندی سخنان خود با اشاره به تجربه جنگ و تحریم‌ها گفت: این شرایط موجب شد توانمندی‌های کشور بهتر شناخته شود و در کنار آن، ضعف‌ها و ظرفیت‌هایی که کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند نیز آشکار شوند.
وی تأکید کرد: اکنون باید با استفاده از ظرفیت‌های حقوقی، علمی و انسانی موجود، زمینه تقویت نهاد علم و افزایش نقش آن در توسعه کشور فراهم شود.
