کاروان ورزش ایران در حالی به کار خود در بازی‌های پاراآسیایی پایان داد که پس از دومی در هانگژو، چهار پله سقوط کرد؛ افتی که با کاهش ۱۸ طلا همراه بود و پایان تلخی برای روند صعودی ایران رقم زد.
به گزارش خبرنگار مهر، کاروان ورزش ایران در پنجمین دوره بازی های پاراآسیایی با کسب ۱۰۲ مدال و قرار گرفتن در جایگاه ششم جدول رده بندی به کار خود پایان داد؛ نتیجه‌ای که در مقایسه با نایب قهرمانی دوره گذشته در هانگژو، از افت چهار پله ای ایران در مهم ترین آوردگاه ورزش پارالمپیکی قاره حکایت دارد.
ایران که طی چهار دوره گذشته همواره در جمع چهار کشور برتر بازی های پاراآسیایی قرار داشت، این بار در ناگویا از جایگاه دوم به رتبه ششم رسید تا یکی از مهم ترین عقب گردهای خود در تاریخ حضور در این بازی ها را تجربه کند.
مسیر ایران در ۵ دوره بازی های پاراآسیایی
نخستین دوره بازی های پاراآسیایی سال ۲۰۱۰ در گوانگژو برگزار شد؛ جایی که کاروان ایران با کسب ۸۰ مدال، شامل ۲۷ طلا، ۲۴ نقره و ۲۹ برنز، در جایگاه چهارم قرار گرفت و نخستین حضور خود در این رویداد را با رتبه ای قابل توجه به پایان رساند.
چهار سال بعد و در بازی های اینچئون ۲۰۱۴، ایران با افزایش تعداد مدال های خود به ۱۲۰ مدال، شامل ۳۷ طلا، ۵۲ نقره و ۳۱ برنز، همچنان چهارم آسیا ماند. با وجود افزایش ۴۰ مدالی نسبت به دوره نخست، این رشد برای صعود در جدول رده بندی کافی نبود.
در بازی های ۲۰۱۸ جاکارتا، روند صعودی ایران به جایگاه سوم انجامید. کاروان کشورمان با کسب ۱۳۶ مدال، شامل ۵۱ طلا، ۴۳ نقره و ۴۲ برنز، بهترین عملکرد خود از نظر مجموع مدال و تعداد طلا تا آن زمان را ثبت کرد و به یک قدمی نایب قهرمانی رسید.
اوج این مسیر در بازی های ۲۰۲۲ هانگژو رقم خورد؛ جایی که ایران با ۱۳۱ مدال و کسب ۴۴ طلا، ۴۶ نقره و ۴۱ برنز، پس از چین در جایگاه دوم ایستاد و عنوان نایب قهرمانی بازی ها را به دست آورد. اگرچه مجموع مدال های ایران نسبت به جاکارتا پنج مدال کمتر بود، ارتقای جایگاه از سوم به دوم نشان داد که تعداد مدال ها به‌تنهایی تعیین کننده رتبه نهایی نیست.
اما در بازی های ۲۰۲۶ ناگویا، کاروان ایران با ۱۰۲ مدال شامل ۲۶ طلا، ۳۶ نقره و ۴۰ برنز، در جایگاه ششم جدول توزیع مدال ها قرار گرفت؛ نتیجه ای که در مقایسه با دوره قبل، کاهش ۲۹ مدال و از دست رفتن چهار پله در جدول رده بندی را به همراه داشت.
از نایب قهرمانی تا جایگاه ششم؛ چه چیزی تغییر کرد؟
مقایسه نتایج ۵ دوره نشان می دهد که افت ایران در ناگویا تنها به کاهش مجموع مدال ها محدود نمی شود. تعداد طلاهای کاروان نیز از ۴۴ مدال در هانگژو به ۲۶ مدال در ناگویا رسید؛ کاهشی معادل ۱۸ مدال طلا که در نظام رتبه بندی مبتنی بر تعداد مدال های طلا، اهمیت ویژه ای دارد.
از سوی دیگر، کاهش تعداد مدال های برنز از ۴۱ به ۴۰، در کنار کاهش مدال های طلا و نقره، نشان می دهد ترکیب مدالی ایران نیز نسبت به دوره گذشته تغییر کرده است. با این حال، برای مشخص شدن دلایل اصلی این عقبگرد، باید عملکرد رشته ها، تعداد سهمیه ها، کیفیت رقابت ها، وضعیت قهرمانان و میزان موفقیت نسل های جدید ورزشکاران به‌صورت جداگانه بررسی شود.
شرایط خاص کشور؛ متغیری در معادله آماده سازی
بررسی عملکرد کاروان ایران در ناگویا بدون در نظر گرفتن شرایط خاص کشور در ماه‌های منتهی به این رقابت‌ها، نمی‌تواند تصویری کامل از مسیر آماده‌سازی ورزشکاران ارائه دهد. شرایطی که می‌تواند بر روند اردوهای آماده‌سازی، برنامه‌ریزی تمرینی، برگزاری مسابقات تدارکاتی و آرامش روانی ورزشکاران تأثیرگذار باشد و در نهایت، کیفیت حضور آن‌ها در میدان رقابت را تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، برای مشخص شدن میزان اثرگذاری این شرایط بر نتیجه نهایی، به بررسی دقیق‌تر روند آماده‌سازی رشته‌های مختلف، وضعیت اردوها و مسابقات تدارکاتی و عملکرد ورزشکاران نیاز است. از این رو، شرایط خاص کشور را باید یکی از متغیرهای قابل بررسی در تحلیل نتیجه ناگویا دانست، نه دلیلی قطعی برای توجیه افت چهار پله‌ای ایران.
در واقع، پرسش اصلی این است که چه میزان از فاصله گرفتن ایران از جایگاه دوم آسیا به شرایط بیرونی و چه میزان به مسائل فنی، ترکیب کاروان و عملکرد رشته‌های مختلف مربوط می‌شود؛ پرسشی که پاسخ به آن می‌تواند مسیر بازگشت ورزش پارالمپیکی ایران به جمع مدعیان اصلی قاره را روشن‌تر کند.
ناگویا؛ زنگ هشداری برای ورزش پارالمپیکی ایران
با همه اینها قرار گرفتن در جایگاه ششم آسیا به معنای نادیده گرفتن تلاش ورزشکارانی نیست که در شرایط دشوار برای ایران افتخارآفرینی کردند؛ اما فاصله گرفتن از جایگاه دوم دوره قبل، پرسشی جدی درباره روند آماده سازی، برنامه ریزی و حفظ جایگاه ایران در ورزش پارالمپیکی قاره مطرح می کند.
ایران در چهار دوره نخست، مسیر خود را از رتبه چهارم به سوم و سپس دوم رساند؛ مسیری که در ناگویا متوقف شد. اکنون مسئله اصلی تنها بازگشت به جمع سه کشور برتر آسیا نیست، بلکه شناسایی دلایل این افت و تدوین برنامه‌ای برای جلوگیری از تکرار آن در دوره آینده است.
پایانی بر روند صعودی
بازی‌های پارا آسیایی از سال ۲۰۱۰ به‌عنوان بزرگ ترین رویداد چند رشته‌ای ورزشکاران دارای معلولیت در قاره آسیا آغاز شد. ایران از همان دوره نخست یکی از کشورهای حاضر در این بازی ها بود و اتفاقا در جمع مدعیان کسب مدال هم قرار داشت و حتی روندی صعودی در ادوار مختلف این بازی ها داشت اما پایان بازی های پاراآسیایی ۲۰۲۶ پایانی بر این روند هم بود.
جدول مقایسه عملکرد ایران در ادوار بازی‌های پاراآسیایی به این شرح است:
دوره میزبان رتبه ایران طلا نقره برنز مجموع ۲۰۱۰ گوانگژو چهارم ۲۷ ۲۴ ۲۹ ۸۰ ۲۰۱۴ اینچئون چهارم ۳۷ ۵۲ ۳۱ ۱۲۰ ۲۰۱۸ جاکارتا سوم ۵۱ ۴۳ ۴۲ ۱۳۶ ۲۰۲۲ هانگژو دوم ۴۴ ۴۶ ۴۱ ۱۳۱ ۲۰۲۶ ناگویا ششم ۲۶ ۳۶ ۴۰ ۱۰۲
