براساس گزارش شهریورماه «رادار فضای مجازی» چهار سکوی ایتا، روبیکا، بله و سروش پلاس، ۸۴ میلیارد بازدید داشتهاند که بیش از نیمی از آن به روبیکا اختصاص دارد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی گزارش شهریورماه «رادار فضای مجازی» با عنوان «رصد و تحلیل روندهای محتوایی شبکههای اجتماعی»، را به منظور بررسی فضای محتوایی پنج سکو داخلی ایتا، بله، روبیکا، سروش پلاس و ویراستی در بازه زمانی یکم تا سیویکم شهریور ۱۴۰۵ منتشر کرد.
در این گزارش، محتوای منتشرشده در هر یک از این سکوها در چهار محور فرهنگی-اجتماعی، سیاسی-دیپلماتیک، اقتصادی-معیشتی و نظامی-امنیتی بررسی شده و علاوه بر مقایسه الگوی محتوایی سکوها، تغییرات میان نیمه نخست و دوم شهریور نیز مورد تحلیل قرار گرفته است.
این گزارش همچنین با بررسی حجم تولید و میزان بازدید محتوا، نسبت فعالیت کانالهای فعال، سهم و اولویت محورهای موضوعی و مهمترین موضوعات مورد توجه کاربران، تصویری مقایسهای از فضای محتوایی این پنج سکو ارائه میکند و در ادامه، روندهای مشترک و تفاوتهای محتوایی آنها را در موضوعاتی همچون سیاست خارجی، تحولات نظامی و امنیتی و مسائل اقتصادی و معیشتی مورد توجه قرار میدهد.
از حجم تولید تا میزان بازدید؛ کدام سکو بیشتر تولید کرد و کدام بیشتر دیده شد؟
در میان پنج سکوی بررسیشده، ایتا با بیش از ۳۰.۸میلیون محتوا و ۱۹۴.۵ هزار کانال فعال، بیشترین حجم تولید محتوا را به خود اختصاص داده و در مجموع بیش از ۱۷.۹ میلیارد بازدید را در شهریور ماه ثبت کرده است.
روبیکا با ۲۱ میلیون محتوا و ۱۷۲ هزار کانال فعال، از نظر حجم تولید در جایگاه دوم قرار دارد؛ اما با ثبت بیش از ۴۶.۷ میلیارد بازدید، فاصله قابلتوجهی با سایر سکوها دارد و پربازدیدترین سکوی داخلی در این مقایسه است.
بله نیز با ۱۵ میلیون محتوا و ۹۸.۳ هزار کانال فعال، بیش از ۱۶.۱ میلیارد بازدید داشته است.
سروش پلاس با ۹.۴ میلیون محتوا، ۱۶.۶ هزار کانال فعال و ۳.۴۶ میلیارد بازدید، مقیاس فعالیت کوچکتری نسبت به سه سکوی دیگر دارد. ویراستی نیز با ۷۲۸ هزار محتوا و ۲۵.۴ هزار رسانه فعال، کمترین حجم تولید محتوا را در میان پنج سکو ثبت کرده است.
این آمارها نشان میدهد که حجم تولید محتوا الزاماً به معنای بازدید بیشتر نیست. روبیکا با وجود تولید حدود ۳۲ درصد محتوای کمتر از ایتا، بیش از دو و نیم برابر آن بازدید داشته است.
بنابراین، تفاوت میان حجم تولید و بازدید محتوا یکی از نکات مهم این گزارش است؛ ایتا در تعداد محتوای تولیدشده پیشتاز است، اما روبیکا از نظر میزان بازدید فاصله محسوسی با سایر سکوها دارد.
هر کانال چقدر محتوا تولید میکند؟
بررسی نسبت حجم محتوا به تعداد کانالها و صفحات فعال، تفاوت میزان تولید محتوا به ازای هر کانال یا صفحه را در این سکوها نشان میدهد.
سروش پلاس با میانگین حدود ۵۶۴ محتوای ماهانه به ازای هر کانال فعال، بالاترین میزان تولید به ازای کانال را دارد؛ به این معنا که بخش قابلتوجهی از محتوای این سکو توسط تعداد محدودتری از رسانهها و کانالهای فعال تولید میشود.
در ایتا این میانگین حدود ۱۵۸ محتوا و در بله حدود ۱۵۳محتوا به ازای هر کانال در ماه است. روبیکا نیز با میانگین حدود ۱۲۲ محتوا در سطح پایینتری نسبت به این دو سکو قرار میگیرد.
در مقابل، ویراستی با میانگین تنها حدود ۲۹ محتوا به ازای هر صفحه اجتماعی، الگویی متفاوت دارد و فعالیت محتوایی آن بیشتر پراکنده و متکی بر تولید فردی کاربران است.
در مجموع، این شاخص نشان میدهد که پنج سکوی داخلی تنها از نظر حجم فعالیت با یکدیگر تفاوت ندارند، بلکه ساختار تولید محتوا و میزان تمرکز فعالیت رسانهها، کانالها و صفحات اجتماعی نیز در آنها متفاوت است.
نقشه محتوایی پنج سکو؛ از غلبه مسائل نظامی تا تمرکز بر زندگی روزمره
توزیع محتوای چهار محور اصلی نظامی-منطقهای، سیاسی-دیپلماتیک، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی-معیشتی در پنج سکو داخلی نشان میدهد که هر سکو، اولویت محتوایی متفاوتی دارد.
در ایتا، محور نظامی-منطقهای با حدود ۴۰ درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و پس از آن سیاسی-دیپلماتیک با ۲۲ درصد، فرهنگی-اجتماعی با ۱۹درصد و اقتصادی-معیشتی نیز با ۱۹ درصد قرار گرفتهاند.
در بله، محور سیاسی-دیپلماتیک با ۳۰.۶ درصد در صدر قرار دارد. پس از آن اقتصادی-معیشتی با ۲۷.۸ درصد، نظامی-امنیتی با ۲۳.۸ درصد و فرهنگی-اجتماعی با ۱۷.۸درصد قرار دارند.
در سروش پلاس، محور فرهنگی-اجتماعی با حدود ۶۱درصد سهم غالب را دارد و فاصله آن با سایر محورها قابلتوجه است. پس از این محور، نظامی-امنیتی با ۱۷درصد و سیاسی-دیپلماتیک و اقتصادی-معیشتی هر کدام با ۱۱ درصد قرار دارند.
در روبیکا، دو محور نظامی-امنیتی با حدود ۳۲ درصد و اقتصادی-معیشتی با ۳۱ درصد تقریباً در یک سطح قرار گرفتهاند. سیاسی-دیپلماتیک ۲۱ درصد و فرهنگی-اجتماعی ۱۶ درصد از محتوای این سکو را تشکیل میدهند.
ویراستی نیز الگویی نزدیک به سروش پلاس دارد؛ فرهنگی-اجتماعی با ۵۸.۸ درصد در صدر قرار گرفته و پس از آن سیاسی-حکمرانی با ۱۷.۶ درصد، نظامی-امنیتی با ۱۲ درصد و اقتصادی-معیشتی با ۱۱.۶ درصد قرار دارند.
بر این اساس سروش پلاس و ویراستی در شهریورماه، بیش از سایر سکوها بر موضوعات فرهنگی، اجتماعی و زندگی روزمره متمرکزند؛ در حالی که در ایتا و روبیکا، موضوعات نظامی و امنیتی وزن بیشتری دارند. بله نیز تنها سکویی است که در آن محور سیاسی-دیپلماتیک در رتبه نخست قرار گرفته است.
ایتا؛ از جنگ و توان نظامی تا طلا و حکمرانی
در ایتا و در محور نظامی-منطقهای، موضوع «توان نظامی و تقابل مستقیم» با ۴۷ درصد بیشترین سهم را داشته است. با این حال، در نیمه دوم ماه سهم این موضوع از حدود ۵۳ به ۴۲ درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «یمن و جبهه منطقهای» از ۱۷ به ۳۶ درصد افزایش پیدا کرده است. مسئله «تنگه هرمز» نیز با ۲۶ درصد، سومین جریان اصلی این محور بوده است.
در محور سیاسی، موضوع «دولت و حکمرانی» با ۴۲ درصد در صدر قرار دارد، اما سهم موضوع «مذاکره و دیپلماسی» در نیمه دوم ماه از حدود ۳۷ به ۴۲ درصد رسیده است.
در حوزه اقتصادی، موضوع «طلا و بازار دارایی» با ۴۴درصد جریان اصلی را تشکیل داده، هرچند سهم آن در نیمه دوم کاهش یافته و در مقابل، موضوع «نفت و انرژی» از ۳۰ به ۳۸ درصد افزایش پیدا کرده است.
در محور فرهنگی نیز موضوع «خانواده و سبک زندگی» با ۵۸ درصد غالب است. در همین حال، با نزدیکشدن به آغاز سال تحصیلی، سهم موضوع «آموزش» از ۱۳ به ۲۱درصد افزایش یافته است.
در مجموع، الگوی محتوایی ایتا در شهریور بیش از هر چیز با موضوعات نظامی و سیاسی پیوند دارد، اما تغییرات نیمه دوم ماه نشان میدهد که موضوعات منطقهای، دیپلماسی و انرژی در حال پررنگتر شدن بودهاند.
بله؛ سیاست خارجی در کنار اقتصاد و تحولات جنگ
در محور سیاسی بله، موضوع «مذاکره، آمریکا و دیپلماسی خارجی» با ۵۸.۲ درصد جریان غالب بوده و در طول ماه نیز تقریباً ثبات خود را حفظ کرده است.
در حوزه اقتصادی، موضوع «طلا، دلار و بازار دارایی» با ۵۰.۸ درصد بیشترین سهم را داشتهاند. با این حال، سهم این جریان در نیمه دوم ماه از ۵۳.۴ به ۴۷.۵ درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «نفت و انرژی» از ۲۶.۶به ۳۲.۸ درصد افزایش پیدا کرده است.
مهمترین تغییر محتوایی بله در محور نظامی دیده میشود؛ جایی که سهم موضوع «تقابل مستقیم» از ۶۴.۵ به ۴۹.۷ درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «یمن و جبهه منطقهای» از حدود ۱۰.۵ به ۲۸.۶ درصد رسیده است.
در محور فرهنگی نیز موضوع «دین، آموزش و فرهنگ» با ۳۷.۸ درصد بیشترین سهم را داشته و سهم آن در نیمه دوم افزایش یافته است.
محتوای بله در شهریور ترکیبی از سیاست خارجی، تحولات اقتصادی و موضوعات جنگی بوده و تغییرات نیمه دوم ماه نیز بیشتر به سمت برجستهشدن موضوعات منطقهای و انرژی حرکت کرده است.
سروش پلاس؛ غلبه زندگی روزمره در کنار سیاست و جنگ
در سروش پلاس، محور فرهنگی با فاصله قابلتوجهی بر سایر موضوعات غلبه دارد. در این محور، موضوع «سلامت، سبک زندگی و خدمات مصرفی» با ۴۶.۶ درصد بیشترین وزن را داشته و سهم آن در نیمه دوم شهریور ماه نیز افزایش یافته است.
در محور سیاسی، موضوع «آمریکا، مذاکره و دیپلماسی» با ۵۲.۹ درصد جریان اصلی را تشکیل داده است. در نیمه دوم ماه، سهم موضوع «رهبری و انسجام» از حدود ۲۳.۸به ۹.۵ درصد کاهش یافته، در حالی که موضوع «دولت و حکمرانی» از ۲۶.۳ به ۳۴.۹ درصد و «دیپلماسی» از ۴۹.۹به ۵۵.۶ درصد افزایش داشته است.
در حوزه اقتصادی، موضوع «طلا و بازار دارایی» با ۴۲.۸درصد در صدر قرار دارد، اما این محور نسبت به برخی سکوهای دیگر توزیع متوازنتری میان طلا، معیشت و انرژی دارد.
در محور نظامی نیز موضوع «جنگ و تقابل مستقیم» با ۶۷.۳ درصد جریان مسلط است. با این حال، سهم آن در نیمه دوم ماه از ۷۲ به ۶۳.۴ درصد کاهش یافته و موضوع «یمن و جبهه منطقهای» از ۲.۱ به ۱۵ درصد افزایش پیدا کرده است.
الگوی سروش پلاس در مجموع نشان میدهد که در کنار حضور موضوعات سیاسی و امنیتی، مسائل مرتبط با زندگی روزمره، سلامت و خدمات مصرفی سهم قابلتوجهی از فضای محتوایی این سکو را در اختیار دارند.
روبیکا؛ دیپلماسی و بازار، در کنار روایت جنگ
در روبیکا، موضوع «مذاکره و دیپلماسی خارجی» با ۷۱.۳درصد بهوضوح جریان غالب محور سیاسی است و سهم آن در نیمه دوم ماه نیز از ۷۰ به ۷۲.۸ درصد افزایش یافته است.
در اقتصاد، موضوع «طلا، ارز و بازار دارایی» با ۵۹.۸ درصد بخش اصلی محتوا را تشکیل داده و سهم آن در نیمه دوم از ۵۸ به ۶۲ درصد رسیده است.
در محور نظامی، موضوع «جنگ و تقابل مستقیم» با ۷۲.۶درصد جریان کاملاً غالب بوده، اما سهم آن در نیمه دوم از ۷۶.۱ به ۶۸.۴ درصد کاهش یافته است. همزمان، موضوع «یمن و جبهه منطقهای» از ۲.۷ به ۱۴.۹ درصد افزایش پیدا کرده است.
در محور فرهنگی نیز موضوع «خدمات دیجیتال و زندگی روزمره» با ۳۸.۳ درصد و «ورزش و رقابتها» با ۳۷.۵درصد تقریباً سهمی برابر دارند.
روبیکا در شهریور، همزمان سه جریان پررنگ سیاست خارجی، اقتصاد و جنگ را در خود داشته است؛ با این تفاوت که در نیمه دوم ماه، سهم موضوعات منطقهای در کنار کاهش نسبی تمرکز بر تقابل مستقیم افزایش یافته است.
ویراستی؛ زندگی روزمره در صدر، اقتصاد داخلی در کانون توجه
در ویراستی، محور فرهنگی با ۵۸.۸ درصد بیشترین سهم را دارد و در این محور، موضوع «زندگی روزمره و مسائل اجتماعی» با ۷۱.۴ درصد جریان غالب بوده است. محتوای دینی و مذهبی نیز با ۲۰.۲ درصد جایگاه قابلتوجه و نسبتاً ثابتی داشته است.
در محور سیاسی، برخلاف بیشتر سکوهای داخلی، موضوع «دولت و حکمرانی داخلی» با ۴۳.۹ درصد در صدر قرار گرفته و پس از آن موضوع «رهبری و انسجام» با ۳۶.۷درصد و «دیپلماسی خارجی» با ۱۹.۳ درصد قرار دارند. سهم سیاست خارجی در نیمه دوم ماه نیز از ۲۲ به ۱۶.۱درصد کاهش یافته است.
در حوزه اقتصادی، موضوع «معیشت و اقتصاد داخلی» با ۵۱.۶ درصد بیش از نیمی از محتوای این محور را به خود اختصاص داده و پس از آن «بازار دارایی» با ۲۵.۶ درصد و «نفت و انرژی» با ۲۲.۸ درصد قرار دارند.
در محور نظامی نیز موضوع «جنگ و توان نظامی» با ۶۰.۶درصد جریان غالب است، اما سهم آن در نیمه دوم از ۶۹.۶به ۵۳.۲ درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «یمن و جبهه منطقهای» از ۱۶.۲ به ۳۵.۷ درصد افزایش داشته است.
ویراستی در مجموع الگویی متفاوت از سایر سکوها نشان میدهد؛ در این سکو، زندگی روزمره، مسائل اجتماعی و اقتصاد داخلی وزن بیشتری دارند و موضوعات سیاسی و نظامی نیز بیشتر در کنار همین مسائل بازتاب پیدا میکنند.
**سه موضوع مشترک، پنج روایت متفاوت
با وجود تفاوتهای ساختاری میان پنج سکو، سه موضوع در شهریور تقریباً در همه آنها حضوری پررنگ داشتهاند: آمریکا و مذاکره، جنگ و امنیت، و طلا و فشار اقتصادی.
۱. آمریکا، مذاکره و سیاست خارجی؛ یک موضوع با پنج روایت
آمریکا و سیاست خارجی در هر پنج سکو داخلی از موضوعات پرحجم و پربازدید بودهاند، اما زاویه پرداخت به آن متفاوت است.
در روبیکا، بخش قابلتوجهی از این محتوا به خبرهای رسمی وزارت امور خارجه، عراقچی، سازمان ملل و شورای امنیت اختصاص دارد و در نتیجه، دیپلماسی رسمی و مواضع خبری در این سکو برجستهتر است. در بله، مذاکره و آمریکا بیشتر از منظر پیامدهای عملی دنبال میشوند؛ از جمله اینکه توافق، تحریم یا تصمیمهای واشنگتن چه تأثیری بر اقتصاد، جنگ و شرایط کشور خواهد داشت.
در ایتا، محتوهای مرتبط با آمریکا بیشتر در پیوند با فشار خارجی، دشمنی و جبهه مقاومت بازنمایی شده و سیاست خارجی در چارچوبی امنیتی-مقاومتی قرار گرفته است. در سروش پلاس نیز دیپلماسی حضور قابلتوجهی دارد، اما در کنار پیامهای رهبری و محتوای هویتی دیده میشود.
در ویراستی، محتواهای مرتبط با آمریکا، ترامپ، مذاکره و تحریم حضور دارند، اما روایتها کمتر بر خبر رسمی دیپلماتیک و بیشتر بر ارزیابی، نقد یا بیاعتمادی به آمریکا و پیوند سیاست خارجی با مقاومت استوارند.
۲. جنگ، توان نظامی و امنیت دریایی؛ از تقابل مستقیم تا جبهه منطقهای
در شهریورماه محتواهای مرتبط با جنگ، موشک، نیروهای مسلح، آمریکا، اسرائیل و تنگه هرمز در هر پنج سکو حضور پررنگ دارند، اما نوع تمرکز بر این موضوعات متفاوت است.
در ایتا، محتوای نظامی بیش از همه بر توان موشکی، سپاه و پیوند ایران با جبهه مقاومت استوار است و در روبیکا، بخش زیادی از محتوا به اخبار حملات و آخرین تحولات جنگ اختصاص دارد و وجه خبر فوری در آن برجستهتر است.
در بله، جنگ ارتباط بیشتری با تنگه هرمز، نفتکشها و امنیت مسیرهای تجاری پیدا میکند و در سکوی سروش پلاس، محتوای جنگی در کنار پیامهای رهبری، دفاع مقدس و روایتهای هویتی قرار میگیرد.
در ویراستی نیز جنگ و تقابل با آمریکا و اسرائیل از موضوعات پرتکرار هستند، اما این موضوعات بیش از خبر صرف، با بازدارندگی، انتقام و مضامین هویتی و مقاومتی پیوند میخورند.
۳. طلا، دلار و فشار اقتصادی؛ از رصد بازار تا نگرانی معیشتی
طلا، دلار، سکه و تغییرات قیمت نیز در هر پنج سکو جریان مشترک قابلتوجهی ایجاد کردهاند، اما کارکرد این موضوعات در سکوهای مختلف یکسان نیست.
در بله، موضوع طلا بیش از سایر سکوها به رفتار عملی کاربر، خرید، تسهیلات و ابزارهای مالی متصل است و در روبیکا، قیمت طلا و دلار بیشتر در قالب خبرهای کوتاه، رصد بازار و خدمات مصرفی دیده میشود.
در ایتا، ارز و طلا بیشتر با سیاست اقتصادی، عملکرد دولت و بانک مرکزی پیوند میخورند و در سروش پلاس، طلا و ارز وزن پایینتری دارند و بیشتر در کنار مسائل معیشتی و خدمات روزمره قرار گرفتهاند.
در ویراستی نیز دلار و طلا از نظر فراوانی قابلتوجهاند، اما بیشتر با تورم، کاهش ارزش پول، گرانی و نقد عملکرد اقتصادی پیوند خوردهاند؛ بنابراین وجه فشار اقتصادی و ارزیابی شرایط معیشتی در این سکو برجستهتر است.
