میزبانی بازیهای المپیک دیگر فقط به معنای برگزاری موفق یک رقابت چندرشتهای نیست، بلکه به شاخصی برای سنجش توسعه پایدار، مدیریت شهری، قدرت نرم و دیپلماسی بینالمللی کشورها تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، در سالهای اخیر، پایداری زیستمحیطی به یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی میزبانان بازیهای المپیک تبدیل شده و کمیته بینالمللی المپیک نیز بر این موضوع تأکید ویژهای دارد.
دکتر مهناز صباغ نوین کارشناس روابط بین الملل در یادداشتی برای گروه ورزشی خبرگزاری مهر در این مورد نوشت: در این میان، لسآنجلس که در سالهای ۱۹۳۲، ۱۹۸۴ و ۲۰۲۸ میزبان بازیهای المپیک تابستانی بوده و خواهد بود، نمونهای مناسب برای بررسی این تحول است. مرور این سه دوره نشان میدهد که مفهوم «میراث المپیک» از توسعه زیرساخت و موفقیت اقتصادی، به سمت پایداری، کاهش اثرات زیستمحیطی، تابآوری شهری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان حرکت کرده است.
المپیک لسآنجلس ۱۹۳۲
المپیک لسآنجلس ۱۹۳۲ فراتر از یک رویداد ورزشی بود. این دوره با مدیریت مالی موفق و کسب حدود یک میلیون دلار مازاد مالی از طریق فروش بلیت، سود سپردههای بانکی، فروش تجهیزات پس از پایان بازیها، انتشار اوراق قرضه دولتی و درآمدهای تجاری برگزار شد.
استفاده از زیرساختهای موجود و ساخت تنها دو مجموعه جدید، همکاری با بخش خصوصی و صنعت سرگرمی، دعوت از مالکان روزنامهها، توسعهدهندگان املاک و مدیران استودیوهای هالیوود، استفاده از ورزشکاران در تولیدات سینمایی و توسعه فضای سبز شهری از جمله اقداماتی بود که این دوره را به الگویی برای برگزاری رویدادهای بزرگ تبدیل کرد. کاشت حدود ۳۰ هزار اصله نخل در خیابانها و بلوارهای اصلی شهر نیز بخشی از برنامههای توسعه شهری بود که آثار آن سالها بعد نیز باقی ماند. هرچند در آن زمان موضوع پایداری زیستمحیطی به شکل امروزی مطرح نبود، اما استفاده حداکثری از امکانات موجود، زمینهساز رویکردی شد که امروز یکی از اصول اصلی برگزاری بازیهای المپیک است.
المپیک لسآنجلس ۱۹۸۴
لسآنجلس در سال ۱۹۸۴ بار دیگر با تکیه بر استفاده از زیرساختهای موجود، یکی از موفقترین دورههای المپیک را برگزار کرد. کمیته برگزاری با مدیریت منابع، جذب گسترده اسپانسرها و قراردادهای تجاری، توانست ۲۳۳ میلیون دلار مازاد بودجه ایجاد کند؛ مدلی که بعدها به الگوی برنامه تجاری کمیته بینالمللی المپیک تبدیل شد.
این دوره علاوه بر موفقیت اقتصادی، از نظر اجتماعی نیز اهمیت زیادی داشت. افزایش حضور زنان در رشتههای مختلف و اضافه شدن چند رشته جدید، یکی از مهمترین دستاوردهای آن بود. همچنین تجربه استفاده دوباره از اماکن ورزشی و پرهیز از ساخت پروژههای غیرضروری، نشان داد که برگزاری یک المپیک موفق، لزوماً به ساخت زیرساختهای جدید وابسته نیست.
المپیک لسآنجلس ۲۰۲۸
در بازیهای المپیک ۲۰۲۸، پایداری زیستمحیطی به مهمترین محور برنامهریزیها تبدیل شده است. برخلاف بسیاری از دورههای گذشته، تمرکز اصلی بر استفاده از امکانات موجود، کاهش هزینهها و کاهش اثرات زیستمحیطی بازیها است.
استفاده از برق تجدیدپذیر در اماکن ورزشی، بازیافت یا استفاده مجدد از بیش از ۹۰ درصد تجهیزات موقت، توسعه حملونقل عمومی، افزایش ظرفیت مترو و اتوبوس، ایجاد مراکز جابهجایی و استفاده از هزاران اتوبوس اضافی، از مهمترین برنامههای این دوره برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و ترافیک شهری است.
سرمایهگذاری برای مقابله با آتشسوزیهای جنگلی، کاهش گرمای شهری، احیای طبیعت، حفاظت از منابع طبیعی، تبدیل برخی فضاهای ورزشی به فضاهای عمومی خنک با سایهبان قابل استفاده برای شهروندان و کاشت میکروجنگلهای بومی نیز از دیگر اقدامات این دوره به شمار میرود.
در بخش مشارکت اجتماعی نیز ۲۵ برنامه داوطلبانه از جمله پاکسازی سواحل، احیای زیستگاههای طبیعی، بستهبندی مواد غذایی برای نیازمندان و برنامههای ورزشی ویژه کودکان و نوجوانان اجرا میشود که تاکنون بیش از یک میلیون نفر در آن ثبتنام کردهاند. همچنین بخش عمده هزینههای برگزاری به کسبوکارهای منطقه لسآنجلس و کسبوکارهای کوچک محلی اختصاص یافته است.
پایداری؛ مهمترین میراث نسل جدید المپیک
مقایسه سه دوره میزبانی لسآنجلس نشان میدهد که مفهوم میراث المپیک در طول نزدیک به یک قرن تغییر کرده است. اگر در سالهای ۱۹۳۲ و ۱۹۸۴ استفاده از زیرساختهای موجود بیشتر به دلیل ملاحظات اقتصادی و کنترل هزینهها بود، در المپیک ۲۰۲۸ این رویکرد به یک سیاست آگاهانه برای حفاظت از محیطزیست و توسعه پایدار تبدیل شده است.
امروزه موفقیت یک میزبان تنها با تعداد ورزشگاههای ساختهشده یا درآمدهای حاصل از بازیها سنجیده نمیشود، بلکه شاخصهایی مانند کاهش ردپای کربن، استفاده بهینه از منابع، توسعه حملونقل عمومی، حفاظت از محیطزیست و ایجاد میراثی ماندگار برای شهروندان نیز اهمیت اساسی دارند.
به همین دلیل، لسآنجلس ۲۰۲۸ را میتوان نمونهای از نسل جدید المپیک دانست؛ المپیکی که در آن پایداری زیستمحیطی همتراز با رقابتهای ورزشی قرار گرفته است.
