چارلی چاپلین یکی از بزرگترین هنرمندان تئاتر و سینمای جهان است که با بازی در نمایش‌های مختلف و سینمای صامت به شهرت رسید. همان مرد طنازی که با فیلم های سیاه و سفید خنده دار به یاد می آوریمش؛ در آخرین روزهای عمر خود قابی به یادگار برجای گذاشت که با ظاهر بازیگوش و سرحال همیشگی که از او دیدیدم، بسیار متفاوت بود.
چارلی چاپلین کیست؟
چارلی چاپلین (Charles Chaplin) یکی از بزرگترین هنرمندان سینما و کمدین‌های تاریخ بود. او در 16 آوریل 1889 در لندن، انگلستان متولد شد و در سال 1977 در سوئیس درگذشت. او به خاطر شخصیت "چارلی" در فیلم‌های نخستین که او را به شهرت جهانی رساند، شناخته می‌شود. این شخصیت، یک مرد بی خانمان با چشمانی مهربان و چهره‌ای تلخ بود که با ماجراهای زندگی روزمره و ماجراهای کمدی زیادی مواجه می‌شد.
چاپلین به عنوان کارگردان، بازیگر، تهیه‌کننده، و نویسنده در صنعت سینما فعالیت می‌کرد. او در طول دوران فعالیت حرفه‌ای خود، فیلم‌های بسیار معروفی را ساخت که برای همیشه در تاریخ سینما ماندگار می‌مانند. بعضی از فیلم‌های معروف او شامل "سرگذشت یک اردک ویژه"، "مدرن زمان‌ها"، "دختر گل"، و "بزرگشرق" می‌شوند.
چارلی چاپلین علاوه بر فعالیت در صنعت سینما، به عنوان یک هنرمند چندگانه، تئاتر، نویسندگی، و حتی موسیقی نیز مشغول بود. او به دلیل استفاده از هنر و کمدی برای انتقاد از مسائل اجتماعی و سیاسی، همواره مورد توجه بود و تأثیرگذاری بسیاری در فرهنگ جهانی داشت.
دوران جوانی
چاپلین خود ادعا می‌کرد که در سال ۱۸۸۹ در محله‌ای در جنوب لندن متولد شده‌است. یعنی تنها چهار روز پیش از تولد هیتلر که چاپلین وی را در دیکتاتور بزرگ مورد تمسخر قرار داد. اما سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا، فرانسه و آمریکا که در مورد وی تحقیق کرده‌اند تاکنون به مدرک دقیقی مبنی بر مکان و زمان تولد وی دست نیافته‌اند. خانواده چاپلین بیش از ۴۰ سال پس از مرگ وی نامهای در کشویی قفل شده پیدا کردند که در آن اشاره شده بود که چاپلین در کمپ کولی‌ها در اسمسویک در نزدیکی بیرمنگام متولد شده‌است. این نامه در اوایل دهه ۱۹۷۰ توسط جک هیل به چاپلین فرستاده شده‌است. در این نامه گفته شده‌است که عمه او یک ملکه کولی بوده‌است و او در کاروان عمه‌اش متولد شده‌است.
پلیس فدرال آمریکا یا اف بی آی معتقد بود چارلی چاپلین در واقع یک یهودی روس با نام اصلی اسرائیل تورنشتین بوده‌است. از سوی دیگر اسکاتلندیارد با ارائه اطلاعاتی از سوی یک منبع اظهار کرد که ممکن است وی در فرانسه متولد شده باشد. اما اداره اطلاعات بریتانیا هیچگاه نتوانست مدارک تولد مربوط به چنین شخصی را پیدا کند و با وجود تحقیقات وسیع، هیچ نوعی مدارک و شواهدی در جهت اثبات این ادعاها پیدا نکرد. قدیمی ترین مدرکی که از وی پیدا شده‌است، گذرنامه‌ای است که در سال ۱۹۲۰ صادر شده‌است.
والدین چاپلین هر دو هنرمندانی در سالن بزرگ لندن بودند و هر دو بازیگر و آوازه خوان، اما پیش از آنکه چاپلین سه ساله شود از هم جدا شدند. مشهور است که نام مادر چاپلین هنا است. چارلی آواز خواندن را از مادرش آموخت. پدرش الکلی شد و کمتر با چارلی ارتباط داشت. بعدها مادر چاپلین دچار بیماری روانی شد و در یک آسایشگاه در حوالی لندن بستری گردید. مستخدمهٔ پدر، چارلی را به همراه برادرش به مدرسه فرستاد و پدر چارلی زمانی که او ۱۲ ساله بود درگذشت.
زندگی شخصی چارلی چاپلین
چاپلین در زندگی شخصی چندین بار ازدواج کرد. اولین ازدواج چارلی در اکتبر سال ۱۹۱۸ با میلدرد هریس بود. دختر بانمکی که چارلی را یاد عشق نافرجامش، هتی کلی می‌انداخت که در سال ۱۹۰۸ عاشق او شده بود. عشقی که از همان ابتدا مورد مخالفت خانوادهٔ هتی قرار گرفت. ازدواج چارلی با میلدرد پس از دو سال یعنی در آوریل ۱۹۲۰ به جدایی کشیده شد. نتیجهٔ این ازدواج یک فرزند پسر بود که تنها سه روز عمر کرد.
چارلی در نوامبر ۱۹۲۴ با هنرپیشهٔ نقش اول فیلم پسر بچه یعنی لیتا گری ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند پسر به نامهای سیدنی و چارلز بودند. اما تنها بعد از دو سال این ازدواج نیز به جدایی کشیده شد. در سال ۱۹۳۶ چاپلین بار دیگر با یک بازیگر ازدواج کرد. پائولت گدارد بازیگر نقش دختر بی‌خانمان در فیلم عصر جدید که با چارلی ازدواج کرد. این ازدواج نیز در سال ۱۹۴۲ به جدایی انجامید.
در سال ۱۹۴۲ او با دختر یک نمایش‌نامه‌نویس معروف آمریکایی به نام یوجین اونیل آشنا شد. نام آن دختر اونا اونیل بود. با اینکه پدر دختر با این ازدواج مخالف بود اما این ازدواج صورت گرفت. چارلی پنجاه و چهار ساله با یک دختر هجده ساله ازدواج کرده بود. این ازدواج در ۱۶ ژوئن سال ۱۹۴۳ انجام گرفت. اولین حاصل این ازدواج جرالدین و هفت بچه دیگر بود. با اینکه اختلاف سن چارلی و اونا سی و شش سال بود اما این ازدواج پر دوام‌ترین ازدواج چارلی بود و این دو تا پایان عمر کنار یکدیگر بودند. او داستان اوایل زندگی خویش را در کتابی تحت عنوان «داستان کودکی من» نوشته‌است. این کتاب مربوط به دورانی است که چاپلین هنوز مشهور نشده بود. در کتاب چارلی چاپلین نوشته پیتر اکروید، تصویری کاملاً متفاوت از زندگی چاپلین ارائه می‌شود و او به صورت یک فرد حسود، پول دوست، فرصت طلب و متجاوز معرفی می‌شود.
وی سرانجام در ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷ در سن ۸۸ سالگی در سوئیس درگذشت. جسد این کمدین در سال ۱۹۷۸ از خاک خارج شد و توسط دو مرد که در ازای بازگرداندن جسد از وکیل چاپلین تقاضای دریافت پول داشتند، در یک مزرعه ذرت دفن شد. جسد از گورستان دهکده‌ای در سوئیس که چاپلین ۲۵ سال آخر عمر خود را در آنجا گذرانده بود ربوده شده بود و پس از سه ماه، با دستگیری جنازه دزدها (دو مهاجر از بلغارستان و لهستان) به همان‌جا بازگشت. ولی این بار تابوت او را از بتن مسلح ساختند. گورکن دهکده که بار اول دزدیده شدن جسد را کشف کرده بود، می‌گوید دیگر امکان ندارد که جسدش را در نیمه شب بدزدند. او می‌گوید: «برای این کار احتیاج به یک مته بادی خواهید داشت و سر و صدای زیادی به پا خواهید کرد.»
فرزندان چارلی چاپلین
- جرالدین چاپلین:دختر هیلدا بریگا و چارلی چاپلین، که در سال 1919 متولد شد.
- چارلی چاپلین جونیور:پسر چارلی چاپلین و لورین پاول که در سال 1925 متولد شد.
- سیدنی چاپلین:پسر چارلی چاپلین و پاتریسیا اونیل که در سال 1926 متولد شد.
نوه های چارلی چاپلین
چارلی چاپلین همچنین نوه‌هایی داشته است که از جمله آن‌ها مایکل چاپلین، پسر جرالدین چاپلین، که نیز به عنوان یک کارگردان و بازیگر مشهور شناخته می‌شود. کارمن چاپلین، دختر مایکل چاپلین که در واقع فرزند نوه چارلی چاپلین است هم، همانند پدر و پدربزرگش در عرصه فیلمسازی و هنر مشغول به فعالیت است و مدتی قبل درباره ساخت فیلمی از پدربزرگش چارلی صحبت کرده بود. دیگر بازمانده خانواده چاپلین ها، اوونا چاپلین است که در سریال بازی تخت و تخت حضور داشت.
بهترین کتاب‌های چارلی چاپلین
چارلی چاپلین را بیشتر به دلیل فعالیت‌های سینمایی‌اش می‌شناسند. اما از او کتابهایی هم به جا مانده است. داستان کودکی من که یک خودزندگی‌نامه است و لایم لایت که فیلم‌نامه‌ای درباره‌ی زندگی یک کمدین است.
کتاب داستان کودکی من (My Autobiography) در سال 1964 منتشر شد. در این کتاب با چارلی چاپلین همراه می‌شویم و زندگی او را از سر می‌گذرانیم. زندگی‌ای که با فقر شروع شد، با درخشیدن بر روی صحنه ادامه پیدا کرد، و در نهایت با محبوبیت به پایان رسید. این کتاب با نام «داستان زندگی من» نیز ترجمه و منتشر شده است.
کتاب لایم لایت (Limelight) در سال 1986 به چاپ رسید. این فیلم‌نامه داستان زندگی یک کمدین پیر است که روزهای اوج خود را پشت‌سر گذاشته و حالا با مرور خاطراتش، غرق در روزهایی می‌شود که هنوز در اوج بود. روژه گرونیه، نویسنده‌ی فرانسوی، از روی این فیلم‌نامه کتابی نوشت.
جوایز و افتخارات چارلی چاپلین
جوایز و افتخاراتی که چارلی چاپلین در طول دوران فعالیت هنری خود به دست آورده کم نیست:
- در سال 1972 جایزه‌ی شیر طلایی را از جشنواره‌ی فیلم ونیز دریافت کرد.
- در سال 1972 جایزه‌ی یک عمر دستاورد و فعالیت هنری از انجمن فیلم مرکز لینکلن را از آن خود کرد.
- در سال 1973 جایزه‌ی اسکار بهترین موسیقی متن را برای فیلم لایم لایت از آن خود کرد.
کارهای شاخص و خلاقانه
دیکتاتور بزرگ
دیکتاتور بزرگ نخستین فیلم کاملاً ناطق چاپلین بود که در اوضاع نابسامان جهانی در دهه چهل میلادی، اثری ضد نازی بود. این فیلم در مورد دیکتاتوری اروپایی و در واقع تاریخچه زندگی آدنوید هینکل، دیکتاتور کشور خیالی تامانیا است که دست به کشتار یهودی‌ها می‌زند و اروپا را درگیر جنگ می‌کند. برخی این فیلم را نپسندیدند و برخی جنبه سیاسی آن را جدی و برخی آن را به قدر کافی جدی نگرفتند. با این حال این فیلم از نظر تجاری محبوبیت فراوانی پیدا کرد و چاپلین را همچنان به عنوان یک ستاره در اوج نگاه داشت.
عصر جدید
موضوع فیلم عصر جدید در مورد کارگرانی است که از آن‌ها زیاد کار می‌کشند و در فکر افزایش ساعت کاری آنان هستند. با تعطیل شدن کارخانه‌ها بیکاران زیادی در شهر هستند که برای گذراندن زندگی خود مجبور به دزدی می‌شوند.
جویندگان طلا
چاپلین فیلم جویندگان طلا را در مورد رنج‌های کسانی ساخت که در آن زمان به دنبال طلا در معادن بودند. چارلی فقیر در این فیلم برای برگزار کردن یک مهمانی شام به خاطر دختر مورد علاقهٔ خود و دوستان او دچار مشکلات بی‌شماری شد. هیچ‌یک از مهمان‌ها نمی‌آیند. نقطه اوج فیلم رقص نان‌های استوانه‌ای، توسط چاپلین است که در آن نبوغ فوق‌العاده‌اش را به نمایش درمی‌آورد. نقطه اوج دیگر فیلم، پختن و خوردن یک چکمه توسط چاپلین است.
