اصطلاح تنبلی چشم، همان کاهش دید در یک چشم است، که در اوایل دوران زندگی به دلیل رشد غیر طبیعی بینایی در چشم ایجاد می شود. در این حالت چشم ضعیف یا تنبل، به سمت بیرون یا داخل چرخش می کند و دارای یک نوع سرگردانی است که نمی تواند بر روی اجسام یا یک نقطه ثابت تمرکز کند. یکی از عوامل اصلی کاهش بینایی در کودکان، تنبلی چشم است که تقریبا از بدو تولد تا حدود هفت سالگی ایجاد می شود. چشم تنبل معمولا یکی از چشم ها را درگیر می کند و خیلی کم پیش می آید که هر دو چشم تنبل باشند.
منیره حاتمی معاون توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی شهر تهران گفت: تَنبَلی چشم، پیامد آسیبهای دیگر چشم، بویژه آسیبهای پَراشید (انکساری)، مانند دوبینی و دوربینی و نزدیکبینی و یا تیرگی قرنیه و اُفتادگی پلک است.
مشکلات بینایی درفرد، زمینهای را آماده میکنند که سیستم و ساختار مغز به پدیدهای بنام تَنبَلی چشم دُچار شود. چرا که یک چشم میخواهد تصویری از یک شیء داشته باشد و اگر آن تصویر روشن نباشد؛ ناگُزیر کار ویژهی خود را بر دوش چشم دیگر که سالم است میاندازد تا تصویر روشن دریافت کند. به این روال، چشمی که تصویر محو ونامشخص دریافت میکند؛ کمکم، چراغ عصبیاش خاموش میشود و مغز فقط از یک ساختار عصبی بهره میگیرد.
معاون توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی شهر تهران یادآورشد: پس از گذشت زمان، و بی توجهی به مشکلات بینایی فرد، تنبلی چشم سبب نابینایی یک یا دو چشم بیمار خواهد شد؛ بنابراین در هر زمان، اگر کسی به تَنبَلی چشم گرفتار میشود، باید هر چه زودتر، شناسایی و درمان شود.
بهترین زمان شناسایی و درمان تنبلی چشم، کمتر از شش سال است. اگر در این زمان انجام شد؛ هم درصد بازگشت بیماری کمتر میشود و هم درمان آن، سادهتر و کوتاهتر خواهد شد. اما هر چه سن بالاتر برود؛ درمان بسیار سختتر و دورهی آن بیشتر میشود.
حاتمی افزود: درمان تنبلی چشم، بسیار ساده است. فقط با گذاشتن پَد یا چشم بند بر روی چشم سالم انجام میشود تا مغز کودک وادار شود از چشم تَنبَل کار بکشد.
اگر در کودکی، پس از یک بار غربالگری، تنبلی چشم تشخیص داده شود؛ خانوادهها نباید سالهای بعد، آن را رها کنند. چون از دوران جنینی تا ۱۰ یا ۱۲ سالگی، رشد ساختار عصبی صورت میگیرد و در این زمان، دستگاه بینایی کامل میشود و، چون تا ۱۲ سالگی، احتمال برگشت بیماری هست باید سالی یک بار کودک غربال شود.
