علی دایی را همه می شناسند، دایی بهترین گلزن تیم ملی و یکی از بهترین مهاجمان تاریخ جام ملتهای آسیا بهشمار میرود.
علی دایی متولد 14 بهمن سال 1348 در محله خیرال شهرستان اردبیل است اما برای اینکه زودتر وارد مدرسه شود در شناسنامه تاریخ تولد او اول فروردین 1348 ثبت شده است. علی دایی در محله جیرال و خانواده ای پرجمعیت به دنیا آمد. علی دایی چهار برادر دارد.
پدرش راننده کامیون بود و مادرش خانه دار، در کودکی او را شهریار صدا می زنند، این نام هم اکنون لقب وی است.
این فوتبالیست کشورمان دارای تحصیلات عالیه است، در سال 1366 در رشته مهندسی عمران، دانشگاه شریف پذیرفته شد ولی به دلیل بازی فوتبال در گزینش ورودی به دانشگاه ناکام ماند ولی در ادامه فارغ التحصیل لیسانس مهندسی متالوژی از دانشگاه صنعتی شریف و فوق لیسانس تربیت بدنی از دانشگاه آزاد و دانشجوی دکترای واحد علوم تحقیقات رشته جامعه شناسی ورزش شد.

دایی علاوه بر بازیکن فوتبال در پست مهاجم سابقه مربیگری فوتبال را هم دارد، علی دایی موسس و مدیر پوشاک ورزشی به نام "دایی" است که به عنوان کارآفرین هم شناخته می شود.
دایی سرمربی کنونی فوتبال، بازیکن فوتبال بازنشسته، تجارتپیشه و کارآفرین ایرانی است.دایی بهترین گلزن تیم ملی و یکی از بهترین مهاجمان تاریخ جام ملتهای آسیا به شمار می رود که در دوران حرفهای فوتبال خود با زدن ۱۰۹ گل در ۱۴۹ بازی ملی، رکورد بیشترین گلِ زده در بازیهای ملی فوتبال مردان جهان را بهدست آورد.
دایی علاوه بر فوتبال، فعالیتهای متعدد تجاری نیز دارد. او در سال ۱۳۸۸ به عضویت اتاق بازرگانی تهران درآمد. واردات و تولید البسه و لوازم ورزشی، (با چندین شعبه) سرمایهگذاری دربخش مسکن و برجسازی در شمال تهران فعالیت در حوزه مواد غذایی بیمه و تجارت فولاد، از جمله فعالیتهای اقتصادی هست که دایی انجام میدهد. دایی مدیریت رستوران و جواهرفروشی اش را نیز به همسرش مونا فرخ آذری (مادر نورا) واگذار کردهاست.
زندگی شخصی علی دایی
علی دایی بعد از فوت پدرش در سال 81 با دختری بنام مریم که از آشنایان دورشان بود ازدواج کرد و صاحب دختری بنام دنیز شد اما این وصلت سرانجام بعد از مدت کوتاهی به طلاق منجر شد. دنیز به همراه مادرش سالهاست در آمریکا زندگی می کند.
علی دایی در اول بهمن ماه ۱۳۸۳ برای دومین بار ازدواج کرد و در سال ۱۳۸۴ در خصوص شیوه آشنایی با همسر علی دایی و خصوصیات شریک زندگیش گفت: همسرم از آشنایان دور خانوادگی ما می باشد، مادرش اردبیلی و پدرش تبریزی است و بزرگ شده تهران می باشد. مشخصات کامل یک دختر آذربایجانی را دارد و لیسانس صنایع غذایی می باشد، او هشت سال از من کوچک تر است.
دومین فرزند علی دایی در سال ۱۳۸۸ به دنیا آمد. دختری با نام نورا که علی دایی به وی بسیار علاقه دارد و می گوید:دوست دارم نورا به همه چیز برسد.
جالب است بدانید علی دایی به جز فوتبال در کار تجارت هم موفق بوده است و گردانندگی چندین شرکت بزرگ، چند فروشگاه، کارخانه تولیدی پوشاک ورزشی و عضویت اتاق بازرگانی تهران را در کارنامه خود دارد. این فوتبالیست اسطوره در ساختمان سازی هم فعالیت دارد. علی دایی از خیرین مدرسه ساز اردبیل است. او در شهرک گلستان اردبیل یک مدرسه در مقطع متوسطه به نام پدرش ابوالفضل دایی به نام هنرستان کار و دانش ساختهاست. طبق گفته دایی، پدرش تا 19 سالگی اجازه ورود به فوتبال را به او نداد. پدر علی دایی، حاج ابوالفضل را در اوایل سال 1380 پدرش را از دست داد. مادر علی دایی در اردبیل زندگی می کند، علی دایی 4 برادر به نام های عبدالله، محمد، حسن و حسین دارد. او فرزند سوم خانواده است و یک خواهر هم داشت که در اثر بیماری پس از تولد درگذشت.

ورود علی دایی اسطوره به فوتبال
علی دایی در فوتبال آلمان سابقه پوشیدن پیراهن تیم های بایرن مونیخ، هرتابرلین و آرمینیابیلفلد را دارد و در لیگ برتر ایران در تیم های پرسپولیس و صبا توپ زده است. وی نخستین بار در سال 1372 به عنوان بازیکن جانشین در مقابل پاکستان در جام اکو برای تیم ملی به میدان رفت. او در 148 بازی ملی و براساس آمار فیفا( 109 گل) برای تیم ملی ایران به ثمر رسانده است و رکورددار گلزنی در رده ملی بود که کریستیانو رونالدو پرتغالی پس از سال ها رکورد دایی را شکست. علی دایی در مرداد 1385 با قراردادی یک ساله به سایپا پیوست. او با گذشت 5 هفته از مسابقات لیگ برتر و در حالی که سایپا با مربی گری لورانت با 11 امتیاز در صدر جدول قرار داشت به عنوان جانشین این مربی آلمانی منصوب شد( لورانت از سایپا کناره گیری کرد و به لیگ ترکیه رفت) و علاوه بر بازی در سایپا هدایت این تیم را به عنوان سرمربی به عهده گرفت (هیات رییسه سازمان لیگ علی رغم اینکه نشستن بر روی نیمکت تیم های لیگ برتر به عنوان سرمربی را مشروط به ارائه مدرک مربی گری A آسیا کرده بود مجوز مربی گری دایی در سایپا را صادر کرد.) با برگزاری مسابقات لیگ برتر در یک بازی مانده به پایان این رقابت ها، سایپا علی رغم تساوی 1-1 در مقابل پاس با توجه به تفاضل گل بهتر از جدی ترین رقیب خود استقلال اهواز پیش افتاد و به صدر جدول رسید. علی دایی در آخرین بازی سایپا در مسابقات لیگ برتر و برابر مس کرمان به میدان رفت. وی پس از گلزنی در این مسابقه و کسب عنوان قهرمانی ششمین دوره لیگ برتر فوتبال ایران برای تیم سایپا درواقع آخرین گل خود را موفق شد در دیدارهای رسمی به ثمر برساند و پس از آن علی دایی از میادین فوتبال خداحافظی کرد.
باشگاهی
استقلال اردبیل و شهرداری اردبیل: شروع فوتبال علی دایی از تیم های استقلال اردبیل و شهرداری اردبیل بود. در باشگاه های داخلی متعددی علی دایی پا به توپ شد. این ستاره فوتبال ایران پس از اینکه در دانشگاه صنعتی شریف قبول شد در تهران اقامت گزید.
تیم های تاکسیرانی تهران و بانک تجارت: پس از اینکه دایی زندگی خود را در تهران شروع کرد به ترتیب به تیم های تاکسیرانی تهران و بانک تجارت پیوست. در تیم بانک تجارت مورد توجه بیشتری قرار گرفت و برای نخستین بار به تیم ملی دعوت شد.
تیم پرسپولیس: سپس علی دایی در سال 1375 به تیم پرسپولیس تهران که از تیم های معروف و پرطرفدار پایتخت است پیوست و 2 فصل در این تیم حاضر شد و تا سال 1375 که در پرسپولیس حضور داشت موفق به زدن 21 گل برای این تیم پرطرفدار پایتخت شد و پس از آن به تیم السد قطر پیوست.
آرمینیا بیلفلد: علی دایی در باشگاه های اروپایی هم موفق شد افتخاراتی را در فوتبال کسب کند. دایی به همراه کریم باقری در سال 1997 میلادی به تیم آرمینیا بیلفلد آلمان پیوست و توانست با این تیم به مقام هجدهم بوندس لیگا دست یابد. آرمینیا بیلفلد به لیگ دو بوندس لیگا سقوط کرد. علی دایی برای این تیم 7 گل به ثمر رساند.
بایرن مونیخ: علی دایی در سال 1998 میلادی به تیم بایرن مونیخ آلمان ملحق شد و همراه این تیم به مقام قهرمانی بوندس لیگا دست یافت.

هرتابرلین: پس از پایان قرارداد یک ساله و عملکرد ناموفق در بایرن مونیخ علی دایی از این تیم جدا شد و به تیم دیگری در آلمان به نام هرتابرلین پیوست. دایی موفق شد با این تیم یک فصل به مقام ششم، یک فصل به مقام پنجم و یک فصل به مقام چهارم بوندس لیگا برسد. ازجمله گلهای به یادماندنی دایی زدن 2 گل به چلسی و یک گل او به آث میلان در لیگ قهرمانان اروپا برای تیم هرتابرلین آلمان است.
الشباب امارات: علی دایی پس از بازی در هرتابرلین در سال 2002 میلادی قراردادی 2 ساله امضا کرد و به تیم الشباب امارات پیوست اما عملکرد او در این تیم اماراتی مورد توجه قرار نگرفت و در حالی که وی قراردادی دو ساله داشت پس از یک فصل حضور در تیم الشباب امارات ازسوی سرمربی آن کنار گذاشته شد.
جیابی چین: پس از این اتفاق، تیم جیابی چین خواستار علی دایی شد اما او این پیشنهاد را قبول نکرد و تصمیم گرفت به فوتبال ایران بازگردد. علی دایی در مرداد 1382 پس از 7 سال به پرسپولیس بازگشت و ازسوی وینگو بگوویچ، سرمربی وقت این تیم به عنوان کاپیتان دوم پرسپولیس پس از افشین پیروانی انتخاب شد. دایی در پایان فصل با به ثمر رساندن 16گل به عنوان "آقای گل لیگ ایران" در سال 1382 دست یافت. او موفق شد این عنوان را در 10 سال حضور خود در لیگ ایران برای اولین بار و آخرین بار به خود اختصاص دهد.
صباباتری: آقای گل لیگ ایران پس از یک سال حضور در پرسپولیس به صباباتری پیوست. از دیگر افتخارات فوتبالی دایی دست یافتن به قهرمانی جام حذفی و مقام چهارم لیگ برتر همراه با تیم صباباتری است.
سایپای البرز: علی دایی پس از این تیم به سایپای البرز پیوست.
ملی
علی دایی در آخرین سالهای فوتبالی خود همچنان بازیکن اصلی ایران و کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران بود. رکورد بیشترین بازی ملی و نیز بیشترین گل زده تاریخ تیم ملی به علی دایی اختصاص دارد. او در جام ملتهای آسیا 1996 امارات همراه با کریم باقری و خداداد عزیزی از بهترین ستارگان فوتبال ایران بود. علی دایی در رقابت های پلی آف مقدماتی جام جهانی 1998 فرانسه در بازی معروف ایران و استرالیا نقش بسزایی برای ایران داشت چراکه او پاس گل دوم ایران را برای خداداد عزیزی ارسال کرد که این گل موجب راهیابی ایران به جام جهانی و خوشحالی بسیار ملت ایران شد. دایی به همراه ایران در 2 جام جهانی 1998 فرانسه و 2006 آلمان به میدان رفت و در 5 بازی ایران در این رقابت های مهم حاضرشد. باز هم علی دایی تاثیرگذار بود و پاس دایی زمینه ساز گل مهدی مهدویکیا به آمریکا در جام جهانی 1998 شد. یکی از مهم ترین دوران ورزشی علی دایی در تاریخ 24 آبان 1383 بو؛ او در این روز و در مسابقات مقدماتی راهیابی به جام جهانی چهار بار دروازه لائوس را گشود تا نامش به عنوان نخستین فوتبالیست تاریخ جهان که یکصد گل در بازیهای ملی به ثمر رسانده ثبت شود.

مربی گری
تیم سایپا: دوران مربیگری علی دایی به عنوان سرمربی و بازیکن در تیم سایپا شروع و او موفق شد این تیم را در لیگ برتر ایران (جام خلیج فارس) به قهرمانی برساند.
تیم ملی فوتبال ایران: دایی در تاریخ 12 اسفند 1386 موفق شد سرمربی گری تیم ملی فوتبال ایران را برعهده بگیرد البته پس از اینکه تیم ملی ایران مقابل عربستان در ورزشگاه آزادی با حضور هزاران تماشاگر ایرانی در تاریخ هشتم فروردین 1388 با نتیجه 2 بر یک شکست خورد با تصمیم مسئولان فدراسیون فوتبال علی دایی از سمت مربی گری تیم ملی فوتبال ایران برکنار شد.
باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران: علی دایی از تاریخ 7 دی 1388 تا 31 خرداد 1390 سرمربی باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران بود و در این مدت موفق شد پرسپولیس را به 2 قهرمانی پیاپی در جام حذفی برساند در حالی که پرسپولیس در طول 9 سال گذشته فقط 2 جام کسب کرده بود. علی دایی همچنین پس از 3 سال توانست پرسپولیس را در دربی به پیروزی مقابل استقلال برساند.
تیم راهآهن: علی دایی چند روز بعد در تاریخ 23 تیر 1390 سرمربی گری تیم راهآهن را که به بخش خصوصی واگذار شده برعهده گرفت و تا نزدیک 2 سال یعنی تا تاریخ 30 اردیبهشت 1392 در این تیم سرمربیگری کرد تا اینکه ازسوی محمد رویانیان مدیر عامل وقت باشگاه پرسپولیس به عنوان سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس تهران انتخاب شد.

افتخارات و جوایز علی دایی
- علی دایی ازسوی فدراسیون فوتبال ایران در سال 1386 به عنوان نماینده فوتبال ایران در سازمان یونیسف معرفی شد.
- علی دایی نفر اول در فهرست گلزنان بینالمللی است. او با به ثمر رساندن 20 گل در سال 1375 به عنوان بهترین گلزن در بازیهای بینالمللی توسط فدراسیون تاریخ و آمار فوتبال (IFFHS) معرفی شد.
- علی دایی پس از محسن صفایی فراهانی دومین ایرانی است که به عضویت کمیته فنی فیفا در آمد.
- علی دایی به همراه چند چهره سرشناس در فوتبال جهان مانند کافو، لوتار ماتئوس،اوکوچا، عادل احمد وکیهیل جزو مهمانان ویژه قرعهکشی جام جهانی فوتبال 2022 قطر بود.
- علی دایی در سال های 1998 و 2006 میلادی در جام جهانی حضور داشت.
- سه بار حضور علی دایی در جام ملت های آسیا و کسب عنوان سوم در سال 1996 میلادی ازجمله افتخارات این فوتبالیست سرشناس ایران و جهان است.
- قهرمانی در بوندس لیگا در سال های 1998 و 1999 میلادی از دیگر افتخارات علی دایی در دنیای فوتبال است.
- علی دایی موفق به قهرمانی با حضور در تیم نفت تهران در جام حذفی در سال 1395 و 1396 شد.
- دایی به عنوان بهترین بازیکن آسیا در سال 1999 انتخاب شد.
- قهرمانی در باشگاه های پرسپولیس و تیم سایپا هم از افتخارات دایی در عرصه فوتبال است.
- حضور دایی در جام حذفی آلمان بایرن مونیخ در سال 99 را هم باید در فهرست موفقیت های فوتبالی او شمرد.
- حضور علی دایی در جام حذفی ایران در تیم صباباتری هم از دیگر اقتهارات فوتبالی اوست.
- علی دایی در سال 1383 به پیشنهاد علی کفاشیان که معاون فنی سازمان تربیت بدنی بود در زمان ریاست جمهوری سیدمحمد خاتمی نشان شجاعت درجه سه را از این رئیس جمهور دریافت کرد.
- آقای گل ملی جهان با 109 گل زده
- آقای گل بازیهای آسیایی 1998با 8 گل زده
- آقای گل لیگ برتر فوتبال ایران 83 –1382با 16 گل زده
- آقای گل جام ملتهای آسیا 1996با 8 گل زده
- آقای گل مسابقات فوتبال غرب آسیا 2004 با 5 گل زده









