امیر دریادار شهرام ایرانی در گفتوگو با برنامه صف اول شبکه خبر سیما به موضوع نیروی دریایی ارتش از امنیت دریایی تا توسعه دریا محور پرداخت و در بخشی از این گفتوگو درباره دستاوردهای رزمایش مشترک ایران با عمان که با همکاری نیروی دریایی سپاه برگزار شد، گفت: محوریت این رزمایش امداد و نجات است که ما سالیانه برگزار میکنیم، یک سال در سواحل ما است و یک سال در سواحل در کشور دوست و برادر عمان است. دستاوردهای مهمی که دارد، اولین دستاورد آن، این همزبان شدن در عرصه دریا است و اینکه متوجه بشویم که به همدیگر چه میگوییم و چه میخواهیم و چه کاری باید انجام شود. چون این را ما گام به گام به جلو آمده ایم، الان در مرحلهای هستیم که این به صورت مشترک قابل انجام است، مفهوم آن این است که نیروها کنار همدیگر قرار میگیرند.
وی افزود: مثلاً اگر بخواهند وارد یک کشتی شوند که به آن کمک کنند، چه از طریق هوا یا از طریق سطحی و شناور، با همدیگر این کار انجام میشود و عناصر میروند و نیروها حضور پیدا میکنند و آن اقدامی که باید انجام شود، انجام میشود. پس این زبان مشترک مهمترین بخش آن اتفاق افتاده است مضافاً بر اینکه از بعد آموزشی و انتقال تجربه هم خودش یک سرفصل جداگانهای است که بسیار حائز اهمیت است، این هم اتفاق افتاده است، چون وقتی که عزیزان تشریف میآورند و ما میرویم خدمت آنها، جلسات برگزار میشود، جلسات هماهنگی برگزار میشود، یک بخشی در کنار آن آموزشهای کوتاهی برگزار میشود، این بحث تبادل تجربه و انتقال دانش، چون به مجرد اینکه این کلاسها و جلسات برگزار میشود وارد فاز عملیاتی میشود. در این عملیات علاوه بر یگانهای شناور یگانهای پروازی هم حضور دارند.
وی خاطرنشان کرد: این هماهنگی کامل علی رغم پیچیدگیهایی که دارد امروز حاصل است، از بعد فرماندهی کنترل این خیلی اثرگذار است و خودش را نشان میدهد و در مجموع در منطقه پیام اصلی اش این است که امروز برای تأمین امنیت و تأمین ایمنی کشتیرانی، نیاز به حضور کشور ثالثی نیست، کشورهای منطقه خودشان با همدیگر میتوانند دست به دست هم بدهند و این را برقرار کنند.
مشروح این گفتوگو را در ادامه بخوانید:
نمایشگاه توانمندیهای نیروی دریایی چه زمانی برگزار میشود و اینکه چه دستاوردهای جدیدی در این نمایشگاه در معرض دید قرار خواهد گرفت که احتمالاً برای اولین بار رونمایی خواهد شد؟
ما دو بخش نمایشگاهی پیشبینی کرده ایم، یک بخشی فردا در تهران خواهد بود، در حوزههای مختلف است، چه قطعه سازی، چه توانمندی در بخش نرم، چه توانمندی در حوزههای شناورهای سطحی، زیرسطحی و به طور عام بدون سرنشینها در همه حوزه ها، چه پروازی و چه شناوری و چه زیرسطحی، رونمایی از چند جلد کتاب خواهیم داشت، با توجه به فرمانی که فرمانده معظم کل قوا در حوزه فرهنگ سازی دریایی امر فرموده بودند، همینطور پویانمایی و در بندرعباس یک نمایشگاه مفصل تری داریم با توجه به حجم توانمندیها و ظرفیتهایی که آنجا وجود دارد، آن هم در همه حوزهها است، آنجا بخشهایی مثل موشکی و اژدر به آن اضافه میشود و حوزههای جنگهای الکترونیک و آخرین دستاوردهایی که به دست توانمند صنایع دفاعی کشور، جوانان ما در شرکتهای دانش بنیان و نخبگان دانشگاهی و صنعتی رقم خورده است.
به نسبت نمایشگاههای قبلی وجه تمایز ویژه و شاخصی دارد این نمایشگاه امسال؟
ما در همه حوزهها اولینها را داریم و نوآوریهایی داریم که ارائه خواهد شد، بخشی از آنها نمیشود که رسانهای شوند با توجه به شرایطی که بر آنها حاکم است، بحث طبقه بندیهایی که دارد.
راجع به دیلمان نکتهای باقی مانده است که به آن اشاره نشده باشد و مهم باشد که مردم بدانند؟
یک نکتهای که در رابطه سامانه رانش آن است که چهار شفت پروانه است، یعنی چهار موتور مجزا، نیروی محرکه آن را تأمین میکنند، این نه تنها در پایداری و ماندگاری اثرگذاری دارد، در شرایط عادی باعث میشود در مصرف سوخت یک صرفه جویی بسیار زیادی انجام شود و اینکه صرفه جویی انجام میشود مفهوم آن این است که مدت ماندگاری آن بیشتر خواهد شد و شعاع عملیاتی بیشتری را میتواند پوشش بدهد، این نکتهای است که در موارد و گزارشهایی که عزیزان در این مدت رسانهای کرده اند به آن اشاره نشده است.
کشورهای منطقه چه واکنشی نسبت به دیلمان داشته اند؟
قطعاً واکنش آنها در مجموع واکنش مثبتی بود، علت آن هم این است که امروز کشتیرانی در دریای خزر بخاطر شرایط ویژه اش و بالا رفتن حجم تبادلات و نگاه همه به اقتصاد دریایی با توجه به اینکه دریا میتواند شکوفایی در همه ابعاد ایجاد کند، اقتصاد فقط صرفاً داد و ستد انتقال کالا نیست، حوزههای فنی و تخصصی همه اینها را به همراه دارد. خب یک ظرفیتی در حوزه کشتی سازی و با توانمندی بالا در ساحل جنوبی دریای خزر که سواحل شمالی ما میشود، ایجاد شده است. مفهوم این است که میتواند به سامانه و بخش تجاری کمک شایانی کند، امروز اگر ما یک ناوشکن در آنجا میتوانیم بسازیم دیگر کشتیهای غیرنظامی خیلی کار سختی نیست و به راحتی قابل ساخت است. مضاف بر اینکه امکانات برای تعمیرات هم فراهم است، یعنی اگر کشتی نیاز به تعمیرات داشته باشد، این ظرفیت دراختیار قرار میگیرد. در کنار آن اطمینان بیشتری به حوزههای آموزشی و تبادل دانش ایجاد شده است و در کنار آن، چون ما یک مسابقات نظامی هم هر دو سال یکبار که الان دوسالانه شده است، قبلاً سالیانه بود، در دریای خزر برگزار میشود که محور این مسابقه محور مسابقات یگانهای شناور است که دیلمان آنجا میتواند نقش کلیدی را ایفا کند و در کنار همه اینها، با توجه به توانمندی که دارد و آن هم امکانات نشست و برخاست بالگرد است، میتواند در شرایط اضطراری به سرعت در حوزه امنیت و ایمنی نقش آفرینی داشته باشد. خب این قطعاً یک ظرفیت بسیار خوبی است که در دریای خزر امروز ایجاد شده است.
اینکه فرمودید که وقتی ما ناوشکن میسازیم، میتوانیم کشتیهای غیرنظامی را هم خیلی راحتتر بسازیم، این سرریز صنایع نظامی الان در غیرنظامی به راحتی اتفاق افتاده است.
در صنعت کشتی سازی در یک سطح بسیار بالایی قرار داریم یعنی ظرفیت بسیار بالایی هم داریم، علاقمندی زیادی هم در جوانان ما است، در همه ابعاد و بخشهای مختلف، چون یک بخشی بخش خود سازه است، در داخل انواع کابل کشی ها، لوله کشی ها، سامانههای رانش، سامانههای هدایتی، اینها همه پیچیدگی خودشان را دارند؛ لذا این سرریز دقیقاً اتفاق افتاده است و امروز ما میتوانیم این ادعا را داشته باشیم که دستهای توانمند جوانان این کشور، متخصصین این کشور، میتواند هر نوع شناوری را که اراده کند بسازد.
بپردازیم به رزمایش مشترک ایران با عمان که با همکاری نیروی دریایی سپاه برگزار شد، دستاوردهای این رزمایش چه بود؟
محوریت این رزمایش امداد و نجات است که ما سالیانه برگزار میکنیم، یک سال در سواحل ما است و یک سال در سواحل در کشور دوست و برادر عمان است. دستاوردهای مهمی که دارد، اولین دستاورد آن، این همزبان شدن در عرصه دریا است و اینکه متوجه بشویم که به همدیگر چه میگوییم و چه میخواهیم و چه کاری باید انجام شود. چون این را ما گام به گام به جلو آمده ایم، الان در مرحلهای هستیم که این به صورت مشترک قابل انجام است، مفهوم آن این است که نیروها کنار همدیگر قرار میگیرند، مثلاً اگر بخواهند وارد یک کشتی شوند که به آن کمک کنند، چه از طریق هوا یا از طریق سطحی و شناور، با همدیگر این کار انجام میشود و عناصر میروند و نیروها حضور پیدا میکنند و آن اقدامی که باید انجام شود، انجام میشود. پس این زبان مشترک مهمترین بخش آن اتفاق افتاده است مضافاً بر اینکه از بعد آموزشی و انتقال تجربه هم خودش یک سرفصل جداگانهای است که بسیار حائز اهمیت است، این هم اتفاق افتاده است، چون وقتی که عزیزان تشریف میآورند و ما میرویم خدمت آنها، جلسات برگزار میشود، جلسات هماهنگی برگزار میشود، یک بخشی در کنار آن آموزشهای کوتاهی برگزار میشود، این بحث تبادل تجربه و انتقال دانش، چون به مجرد اینکه این کلاسها و جلسات برگزار میشود وارد فاز عملیاتی میشود. در این عملیات علاوه بر یگانهای شناور یگانهای پروازی هم حضور دارند. این هماهنگی کامل علی رغم پیچیدگیهایی که دارد امروز حاصل است، از بعد فرماندهی کنترل این خیلی اثرگذار است و خودش را نشان میدهد و در مجموع در منطقه پیام اصلی اش این است که امروز برای تأمین امنیت و تأمین ایمنی کشتیرانی، نیاز به حضور کشور ثالثی نیست، کشورهای منطقه خودشان با همدیگر میتوانند دست به دست هم بدهند و این را برقرار کنند.
در بحث توسعه دریامحور، وقتی فرمانده معظم کل قوا، این سیاستهای راهبردی را مطرح کردند، تأکید داشتند بر اینکه نیروی دریایی ارتش محور باشد در این سیاست محوری، از سال ۹۱ که تقریباً توسعه سواحل مکران و توسعه دریامحور مبنا قرار گرفت تا الان نیروی دریایی چه اقداماتی را به ویژه در حوزه زیرساخت انجام داده است؟
ما چون یک تغییر آمایشی هم داشته ایم، قطعاً حجمی از همرزمهای ما و تجهیزات ما منتقل شده است به سواحل مکران. در ابتدا منطقه عملیاتی دوم ولایت در جاسک، بندر راهبردی جاسک، شکل گرفت، همرزمهای ما با خانواده آنجا مستقر شدند، قطعاً یک زیرساختهایی لازم بود از نظر اسکان آنها و تأمین نیازمندی آنها، هم باز بخش عمده تمرینهایی که انجام میشود، بحث حوزه تأمین امنیت دریا است و ایمنی دریانوردی است. آنجا هم محور قطعاً رسیدن به آن زبان مشترک است که این اتفاق افتاده است، سال گذشته برای اولین بار آن بخشی که در رزمایش با عمان عرض کردم به طور مشترک انجام میشود، به طور مشترک یعنی نیروهای دریایی ما، چه ارتش و چه سپاه، کنار همدیگر با نیروی دریایی مهمان مثل روسیه و چین، عملیاتها را عناصر کنار هم قرار داشتند و انجام دادند. درست است ما آن زبان محاورهای مشترک نداریم و به هر حال آنها زبان شان روسی است و چینی است و ما زبان فارسی داریم، اما به زبان عملیاتی مشترک رسیدیم، لذا اینها توانستند در صحنه کار عملیاتی باکیفیت بسیار بالایی را انجام دهند.
الان کشورهای عضو آن کدام کشورها هستند؟
در رزمایش، سه کشور اصلی آن ایران، روسیه و چین است، کشورهای مهمان ما پاکستان، برزیل، عمان، هندوستان، ما از کشورهای همسایگان عزیزمان در دریای خزر بعنوان ناظر هم دعوت کرده ایم، میتوانند تشریف بیاورند و نگاه کنند، توانمندیها را در جریان قرار بگیرند، با توجه به اینکه دو همسایه خزر در آنجا هستیم، ما و روسیه، هم در خزر همسایه هستیم و هم از جنوب از طریق دریا. عرض کنم که آفریقای جنوبی هم دعوت شده است.
ناوگروه اعزام میکنند؟
بله یا به صورت ناظر یا ناوگروه. تا این مرحله اعلام کرده اند که ناوگروه هایشان حضور پیدا میکنند.
آنهایی که عضو آن مرکز امنیت دریایی هستند، کدام کشورها هستند؟
ما درحال حاضر برای همه کشورهای به طور خاص منطقه و کشورهایی که منافعی در منطقه دارند و بعنوان کشورهای دوست و همراه ما به حساب میآیند، یک میز با پرچم کشور خودشان و با همه تجهیزات که تا الان سه کشور اعلام آمادگی کرده اند که نمایندههای آنها در سال ۲۰۲۴ میلادی بیایند و مستقر شوند.
الان چند ناوگروه دیگر داریم و کجاها چه عملیاتی دارند انجام میدهند؟
یک ناوگروه در خلیج عدن داریم، ناوشکن جماران است که حضور دارد، یک ناوگروه در دریای سرخ داریم که ناوشکن البرز است که آنجا حضور دارد، تجهیزاتی که بخشی اش را در ناوشکن دیلمان مشاهده فرمودید و به سمع و نظر مردم عزیز کشور هم رسید، الان روی البرز نصب است، یعنی آن دفاع موشکی است، بحث تعداد لانچرها افزایش پیدا کرده است به ۸ فروند است، حالا رادار آن چهار وجهی نیست، اما آن تکنولوژی آنجا است، یعنی از نظر علمی آن هم برگردد در یک فرصت، چون سامانه دکل آن باید تغییر کند، این اتفاق برای آن خواهد افتاد یعنی اینها در برنامه است و هر دو در حال تأمین امنیت دریانوردی هستند و ناوگروههایی هم دارند آماده میشوند که به مأموریت اعزام شوند.
اینها دانش بنیانهای بخش خصوصی هستند؟
بله از ظرفیت دانشگاهها استفاده شده است و زیر پرچم صنایع دفاعی آمده اند و هدایت شده اند عزیزان متخصص ما هم کنارشان بوده اند و این جوانها سطح فناروی را رسانده اند به آن چیزی که باید باشد، چون ما میرویم در صحنه بین الملل، ظاهر ما را میبینند، میآیند داخل تجهیزات ما را میبینند و در حالت روشن برای آنها ارائه میشود، ما میرویم رزمایش انجام میدهیم، در آن رزمایش، مأموریتی که واگذار میشود به عزیزان، باید از آن تجهیزات استفاده شود در نوع نتیجه عملکردی بهره برداری از آن سامانه کاملاً مشهود است یعنی اینطوری نیست که قابل ارائه عملیاتی نباشد و در حوزه ساخت بدنه و ساخت دکل، اینها هم بالای ۵۰ درصد عزیزان ما نقش داشته اند. البته من این نکته را عرض کنم که پیچیدگی هر سامانه بسیار بالا است، حجم قطعاتی که در آن استفاده میشود، بسیار زیاد است، یعنی ما در یک سامانه بالای ۹۰ هزار قطعه ممکن است باشد. اینها تقسیم بندی شده است، اینکه ما عرض میکنیم مثلاً در دنا وقتی که ما درخواست قطعی کردیم، که بیشتر میخواستیم ثابت کنیم که این ایرانی است، یعنی شعار نیست، بعد از دو روز آمدند گفتند که هر جای دنیا رفته ایم، چنین قطعهای وجود ندارد، گفتیم چرا هست، آدرس میدهیم کارگاهی در اصفهان تشریف ببرید این قطعه وجود دارد و ساخته میشود. این تقسیم بندی شده است، هر دانشگاهی و هر استانی و هر شهری، متناسب با آن توانمندی اش بخش به آن واگذار شده است، ممکن است خودش متوجه نبوده است که این در کدام سامانه اصلی قابل استفاده است، اما در نهایت اینها که کنار همدیگر قرار گرفته اند و سازماندهی شده اند، شده اند این سامانه، برای همین هم با افتخار میگوییم که امروز ایران است که این توانمندی را دارد و این سطح فناوری را دارد و این سطح فناوری را در عرصه آورده است و بااقتدار هم ارائه میکند.
برد موشکهای روی دیلمان چقدر است؟
۳۰۰ کیلومتر است. البته موشکهای سطح به سطح آن.
بنا است که برد آنها افزایش پیدا کند؟
بله صددرصد به هر حال روز به روز این جوانها اینقدر سرعت علمی شان بالا است که خود ما هم کم آورده ایم و میگوییم یک مقدار فرصتی بدهید تا یک نفسی بکشیم.
مثلاً پیش بینی شده است که مثلاً ممکن است ابومهدی روی آن نصب شود؟
در دریای خزر ضرورتی ندارد یعنی آنجا، چون اتفاقی قرار نیست بیفتد، یعنی ما آنجا احساس خطر نداریم که بخواهیم خدایی ناکرده بُعد تجهیزاتی و تسلیحاتی اش، چون ناوشکن است به هر حال باید این ابزار عادی است و باید روی آن باشد. اما بله در ناوگان جنوب این حتماً مدنظر است به ویژه اینکه تهدیدات ما هم از دریای جنوب است از اقیانوسها خواهد، لذا قطعاً ما با بردهای بالاتر نصب خواهیم کرد.
از پهپادهای مراقبتی مان چه خبر، همچنان بالای سر ناوگروههای فرامنطقهای هستیم، یعنی آنها را داریم میبینیم؟
بله باافتخار و بااقتدار و بدون اطلاع آنها یعنی آگاه نمیشوند هم رادار گریز هستند.
یعنی ما آنها را میبینیم، آنها نمیبینند؟
آنها نمیبینند، شاهد این ادعای من هم در رهگیری اخیری که انجام شده است، زیر پهپاد ما بالگرد امریکایی است و اگر متوجه بود که پهپادی روی سرش است، مطمئناً فرار میکرد و مینشست روی عرشه لانه اش.
و شما مشترکاً با نیروی دریایی سپاه این مراقبت را از طریق پهپادی انجام میدهید؟
بله ما از شمال اقیانوس هند پوشش میدهیم و میآییم به تنگه که میرسیم مشترک با یک هماهنگی بسیار بالا این اتفاق انجام میشود و ادامه اش در خلیج فارس دیگر برادرها دنبال میکنند و در لحظه آنها رصد میشوند و نه فقط مراقبتی، بلکه باید مراقب هم باشند بالاخره اگر بخواهند دست از پا خطا کنند، آن موقع با ابابیلهای آسمانی طرف خواهند بود.
