اولین علامت تب روماتیسمی (Rheumatic fever) معمولاً گلودرد است که در اثر عفونت استرپتوکوک (Streptococcal infection) اولیه ایجاد میشود. این بیماری نوعی بیماری التهابی است که پس از عفونت استرپتوکوک گروه A مانند گلودرد استرپتوکوک یا مخملک رخ میدهد. این وضعیت میتواند منجر به مشکلات سلامتی در طولانیمدت شود، بهویژه زمانی که قلب را تحت تاثیر قرار میدهد، در موارد شدید، افراد مبتلا به آسیب دریچه قلب ممکن است نیاز به مداخله جراحی برای ترمیم یا تعویض دریچه آسیب دیده داشته باشند. بنابراین تشخیص زودهنگام و درمان سریع عفونتهای استرپتوکوک با آنتیبیوتیکها برای جلوگیری از ابتلا به تب روماتیسمی بسیار مهم است.
درمان تب روماتیسمی به طور معمول شامل داروهای ضد التهابی و آنتی بیوتیکها برای از بین بردن باکتریهای استرپتوکوک باقی مانده است. البته باید بدانید همه کسانی که عفونت استرپتوکوک دارند، به تب روماتیسمی مبتلا نمیشوند. مطالعه این مقاله شما را با علائم تب روماتیسمی بیشتر آشنا میکند.
رایجترین نشانههای تب روماتیسمی چیست؟
مهمترین علائم تب روماتیسمی را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
تب
اغلب در عرض چند هفته پس از یک عفونت استرپتوکوک گروه A درمان نشده یا درمان ناکافی، مانند گلودرد استرپتوکوکی، تب روماتیسمی ظاهر میشود. در این شرایط بیمار سایر علائم مشابه آنفولانزا را نیز تجربه خواهد کرد. ویژگیهای اصلی تب در این بیماری را میتوان با توجه به فاکتورهای زیر شرح داد:
• میزان تب: شدت تب از فردی به فرد دیگر متفاوت است و میتواند حالت رفت و برگشتی داشته باشد.
• مدت زمان: تب ممکن است چند روز تا چند هفته ادامه داشته باشد، اما با درمان مناسب برطرف میشود.
• علائم همراه: تب اغلب با علائم دیگر تب روماتیسمی مانند درد و تورم مفاصل، بثورات پوستی و علائم قلبی در صورت ابتلا به قلب همراه است.
باید بدانید تب یک پاسخ طبیعی بدن به شرایط مختلف، به ویژه عفونت و بیماریها است و جزو کلیدی مکانیسمهای دفاعی بدن است. این بیماری بیشتر افراد کمتر از ۱۸ سال را درگیر میکند. با این حال بروز آن در بزرگسالان دور از انتظار نیست. زنان در صورت ابتلا به این بیماری میتوانند در کنار پزشک روماتولوژی از بهترین دکتر زنان در تهران نیز کمک بگیرند.
پلی آرتریت مهاجرتی ( Migratory polyarthritis)
این عارضه یکی از معیارهای بالینی اصلی برای تشخیص تب روماتیسمی است. پلی آرتریت مهاجرتی یک اصطلاح پزشکی است که برای توصیف الگوی خاصی از التهاب و درد مفاصل استفاده میشود. در طی آن مفاصل متعدد به صورت متوالی یا مهاجرتی تحت تاثیر قرار میگیرند. این بدان معناست که وقتی یک مفصل ملتهب و دردناک میشود، التهاب در آن مفصل برطرف و سپس در مدت کوتاهی به مفصل دیگر منتقل میشود. این درگیری متوالی مفاصل ممکن است طی چند ساعت تا چند روز رخ دهد. برای درمان این عارضه میتوانید به متخصص و پروفسور روماتولوژی تهران مراجعه کنید.
روماتیسمی قلب (cardiac involvement)
در برخی افراد، پاسخ سیستم ایمنی به عفونت استرپتوکوک به اشتباه هدایت میشود. یعنی سیستم ایمنی به جای اینکه فقط باکتریهای مهاجم را هدف قرار دهد، به اشتباه شروع به حمله به بافتهای خود بدن میکند. در این میان بافتهای همبند بیشترین آسیب را میبینند. پزشکان بر این باور هستند که این پاسخ خودایمنی به دلیل شباهتهای بین پروتئینهای موجود در باکتریهای استرپتوکوک و پروتئینهای موجود در بافتهای بدن ایجاد میشود.
قلب یکی از بافتهایی است که میتواند تحت تاثیر این پاسخ خودایمنی قرار گیرد. در تب روماتیسمی، التهاب در قسمتهای مختلف قلب از جمله دریچههای آن رخ میدهد. این امر منجر به آسیب دریچههای میترال و آئورت تأثیر میشود. با گذشت زمان، دریچههای ملتهب و آسیبدیده منجر به تنگی دریچه یا نارسایی قلبی خواهند شد. در این حالت قلب عملکرد خود را از دست میدهد و توانایی پمپاژ خون را نخواهد داشت.
توجه به این نکته مهم است که همه افرادی که تب روماتیسمی دارند درگیری قلبی را تجربه نمیکنند. همچنین شدت آسیب قلبی از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
بثورات پوستی
در طی پاسخ ایمنی بدن، آنتی بادی و آنتی ژنها با هم ترکیب میشوند و کمپلکسهای ایمنی را در جریان خون تشکیل میدهند. کمپلکسهای ایمنی مجموعهای از آنتیبادیها و آنتیژنها هستند که وقتی سیستم ایمنی به عفونت یا ماده خارجی پاسخ میدهد در جریان خون تشکیل میشوند. آنها بخش مهمی از پاسخ ایمنی هستند و در دفاع بدن در برابر عفونتها و سایر تهدیدات نقش دارند.
وجود کمپلکسهای ایمنی در جریان خون و رسوب بعدی آنها در رگهای خونی پوست میتواند منجر به التهاب پوست و بثورات پوستی شود.
لکههای پوستی ناشی از کمپلکسهای ایمنی با توجه به شرایط زمینهای میتوانند از نظر ظاهر و ویژگیهایشان متفاوت باشند. با این حال، برخی از ویژگیهای عمومی وجود دارد که ممکن است در این بثورات مشاهده شود. ویژگیهای رایج بثورات پوستی مرتبط با رسوب کمپلکس ایمنی عبارتاند از:
• قرمزی: پوست متاثر از بثورات مربوط به کمپلکس ایمنی اغلب قرمز یا برافروخته به نظر میرسد. این امر به دلیل گشاد شدن رگهای خونی و افزایش جریان خون در آن ناحیه است. این قرمزی معمولاً یکی از ویژگیهای برجسته بثورات است.
• لکههای برآمده یا غیربرآمده: این بثورات میتوانند برجسته باشند و پاپولها (papules ، برجستگیهای کوچک و جامد) یا کهیر (hives) را تشکیل دهند.
• مرزهای کاملاً مشخص: مرزهای بثورات اغلب به خوبی مشخص هستند و ممکن است تمایز واضحی بین پوست آسیبدیده و بدون آسیب وجود داشته باشد.
• الگوهای متغیر: ظاهر و توزیع بثورات میتواند متفاوت باشد. برخی از آنها ممکن است منتشر شوند و ناحیه بزرگتری از پوست را بپوشانند، در حالی که برخی دیگر ممکن است بیشتر موضعی باشند و در الگوهای خاصی ایجاد شوند.
• خارش یا ناراحتی: بثورات پوستی ممکن است خارش داشته باشد یا باعث ناراحتی شود، اگرچه با توجه به شرایط زمینهای شدت آن متفاوت خواهد بود.
آیا تب روماتیسمی درمان میشود؟
این بیماری قابل درمان است و پزشکان از دارو درمانی برای این منظور استفاده میکنند. این داروها اغلب شامل آنتیبیوتیکها هستند. البته پزشکان برای کنترل و مدیریت التهابها و کاهش علائم از داروهای ضد التهابی نیز استفاده میکنند. این داروها شامل داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) یا کورتیکواستروئیدها هستند. آنها به کاهش درد و التهاب مفاصل و همچنین کنترل علائم دیگر مانند تب و بثورات پوستی کمک میکنند.
اگر با علائم تب روماتیسمی مواجه هستید و برای کنترل آن به راهنمایی و مشاوره با پزشک متخصص نیاز دارید، میتوانید از طریق خدمات آنلاین سلامت از مشاوره پزشکی یا رزرو اینترنتی ویزیت استفاده کنید.
