امروزه فرش دستباف ایرانی در سراسر دنیا طرفداران پر و پا قرص خود را دارد، این فرشهای با اصالت و زیبا در گونهها و طرح های مختلف در بازار وجود دارند. برای خرید یک فرش دستباف خوب باید با بررسی پارامترهای گوناگونی بپردازیم که در این مقاله برای شما عزیزان مهمترین ویژگیهای اساسی را برای شما عزیزان آماده نمودهایم.
موارد تاثیر گذار در ارزش فرش دستباف
هنگام انتخاب و خرید فرش دستباف نکات خاصی جهت انتخاب بهترین نوع فرش وجود دارد. این ویژگیها علاوه بر اینکه در اصالت و قیمت فرش تاثیر گذار هستند، در ماندگاری و نگهداری آن نیز از اهمیت بالایی برخوردارند. از مهمترین ویژگیهایی که هنگام خرید فرش دستباف میتوانید بررسی کنید به شرح زیر است.
برند بافنده فرش دستباف ایرانی
همواره یکی از مهمترین نکات در انتخاب فرش دستبافت، برند بافنده و اصالت فرش است. معمولا فرشهای تبریز، کاشان، قم، نائین و اصفهان؛ گونههای پرطرفداری هستند. البته در اکثر نقاط کشور که صنعت دامپروری وجود دارد میتوانیم فرش دستباف با کیفیت بسیار بالا ببینیم. منظور از شهرهای نامبرده به شیوه بافت فرش و فنهای بافندگی است.
جنس فرش دستباف
هنرمندان در بافت فرشهای دستباف از الیافهای طبیعی نظیر ابریشم، پشم گوسفند، کرک و پنبه استفاده میکنند. در بافت این فرشها ممکن است از ترکیب انواع الیاف طبیعی در تار و پود آنها استفاده شده باشد و یا اینکه بافندگان تنها از یک نوع الیاف طبیعی در بافت این فرشها استفاده کنند. معمولا فرشهایی که از ابریشم خالص و تک الیافی هستند قیمت بالاتری نسبت به الیافهای ترکیبی دارند. الیاف پشمی طبیعی نیز با توجه به روش بافت و فرآوری آن، دارای ارزش بالایی است.
طیف رنگی فرش دستباف
با توجه به اینکه در فرشهای دستباف از الیافهای طبیعی استفاده شده است. لازم است برای ساخت طرحهای گوناگون از رنگها مخصوصا رنگهای طبیعی استفاده شود. هرچه تنوع طیف رنگی یک فرش دستباف بیشتر باشد ارزش و اصالت بیشتری دارد.
جزئیات فرش ایرانی دستباف

هرچه ظرافت و تراکم جزئیات یک فرش بیشتر باشد قطعا به ارزش آن افزود خواهد شد. بافت فرشهای با ظرافت و جزئیات زیاد، بسیار زمانبرتر از طرحهای با جزئیات کمتر و اشکال بزرگتر است. البته که زیبایی طرحهای با جزئیات بالا بسیار چشم نواز است.
قدمت فرش دستباف
فرشهای دستباف برخلاف فرشهای ماشینی هرچه از عمر آنها افزوده شود به ارزش و اصالت آنها نیز اضافه خواهد شد. معمولا این فرشها با توجه به اهمیت بالای فرهنگی و هنری هم از نظر هنری و تاریخی از اهمیت بسیار بالایی دارند. همچنین این فرشها هرچه بیشتر استفاده شوند زیبایی بیشتر و خوش قوامتر خواهند بود.
نحوه تشخیص فرش دستباف از ماشینی
تشخیص فرش دستباف از فرش ماشینی کار سختی نیست و با کمی دقت و بررسی چند ویژگی به راحتی میتوانید فرشهای دستباف را از فرشهای ماشینی تشخیص دهید.
قوام فرش دستباف و ماشینی
یکی ازمهمترین روشهای تشخیص نوع دستباف از ماشینی، قوام فرش است. فرشهای ماشینی با توجه به فرآیند تولید با دستگاه قوام محکمی دارند و به اصطلاحی خشکتر هستند. اما در فرشهای دستباف قوام آنها دارای انعطاف و نرمی است. با کمی خم کردن فرش میتوانید این نوع قوام را تشخیص دهید. فرشهای ماشینی در مقابل خمیدگی واکنش بیشتری دارند.
ریشه ها در فرش ماشینی و دستباف
در فرش دستباف ریشههای انتها و ابتدای فرش جزئی از دوخت کلی فرش هستند. با نگاه نزدیک میتوانید مشاهده کنید که ریشهها به تار و پود داخلی در ارتباط هستند. اما در فرشهای ماشینی این ریشهها برای زیبایی بیشتر بعد از فرآیند دوخت به آنها اضافه شدهاند.
پشت فرش دستباف و فرش ماشینی
بنابر نظر کارشناسان از اصلیترین روشهای تشخیص فرش دستباف از ماشینی بررسی پشت فرشها است. کافی است پشت فرش را نگاهی کوتاه بیاندازید. فرشهای ماشینی دارای پشتی صاف و صیغلی هستند و تمام بافت پشتی فرش به صورت بی نقص و با ارتفاع دقیق هستند. اما پشت فرش دستباف دارای بافت خاص و ملموستر و غیر صیغلی است.
جنس الیاف در فرش دستباف و ماشینی
یکی دیگر از روشهای بررسی، تشخیص جنس الیاف فرشها است. با توجه به اینکه فرش دستباف از الیاف طبیعی تولید شده و در بافت فرش ماشینی از الیافی مصنوعی و شیمیای استفاده شده است. با لمس سطح فرش میتوانید تشخیص دهید که الیاف فرش طبیعی و یا مصنوعی است. البته تشخیص طبیعی و یا مصنوعی بودن الیاف نیازمند تجربه و علم خاصی است. اما معمولا الیافهای طبیعی با دست کشیدن و نگاه کردن به آنها دارای حالت غیر همگن و متفاوت هستند. اما الیافهای مصنوعی دقیقا شبیه هم هستند.
انواع فرش دستباف ایرانی

فرشهای دستباف ایرانی انواع و گونههای مختلفی دارند. و هر فرش مطابق با آداب و رسوم آن منطقه دارای طرحها، نوع بافت تار و پود و رنگبندیهای گوناگونی است.
امروز فرشهای تبریز، اصفهان، نائین، کاشان و قم دارای طرفداران بیشماری هستند. البته گونههای این فرشها با توجه به نوع عملیات بافت و طرحها نامگذاری شده اند. برای مثال فرش تبریز ممکن است در تمامی نقاط کشور بافته شود، منظور از فرش تبریز به نوع بافت، فن و هنر بافندگی آن منطقه اشاره دارد. هر استان معمولا فن بافندگی خاص خود را دارد.
طرحهای مورد استفاده در بافت نیز مطابق با فرهنگ و آداب رسوم آن منطقه متغیر هستند. اما از مشهورترین طرحها میتوانیم به شاه عباسی، بتهای، اسلیمی، اقتباسی، قابی، شکارگاهی، ترکمن اشاره کنیم. البته امروز فرشهای مدرن و تلفیقی نیز به طرحهای جدید با توجه به سلیقه جامعه اضافه شدهاند.
نکات مهم هنگام انتخاب و خرید
برای اینکه خرید موفقی داشته باشید، باید موارد زیادی را در انتخاب فرش دستباف، در نظر بگیرید. با داشتن آگاهی از نکات قبل از خرید فرش دستباف، میتوانید انتخاب مناسبی برای خانه خود داشته باشید.
عدم مخلوط شدن رنگها
یکی از نکاتی که در هنگام خرید فرش دستباف ایرانی توجه داشتی باشید این است که به بررسی نقاط مختلف فرش بپردازید و توجه کنید که رنگها دچار مخلوط شدگی و پخش رنگ نشده باشند. درصورتی که در تولید الیاف و رنگ آمیزی طبیعی الیافها از رنگ با کیفیت و فریند صحیحی استفاده شده باشد. پخششدگی رنگی در فرش استاندارد رخ نمیدهد اما درصورتی که فرآیند رنگ آمیزی غیر اصولی انجام شده باشد احتمال رنگ پخش شده در قسمتهایی از فرش وجود دارد.
بررسی بخش های مختلف فرش دستباف
در انتخاب و خرید فرش دستباف با اصالت، قسمتهای مختلف فرش را از نزدیک تماشا کنید. فرش دستباف با توجه به اینکه به صورت دستی تمام گرههای آن بافته شده است، ممکن است دارای برخی اشتباهات باشد؛ مانند یک گره اشتباه رنگی و یا نا متقارن بودن برخی جزئیات. هرچه این اشتباهات در ساختار فرش کمتر باشد، آن فرش ارزش و اصالت بیشتری دارد.
شمارش رج در فرش دستباف
تعداد گرهها و تراکم فرش از عوامل اصلی در قیمت گذاری و اصالت این فرشها هستند. برای شمارش رج کافی است قسمت پشت فرش را در ابعاد ۶ تا ۷ سانتی متری تعداد گرهها را بشمارید و به صورت میانگین در طول فرش این گرهها را تخمین بزنید. برای افزایش دقت اندازه گیری میتوانید از ذره بین برای شمارش گرهها و شمارش چند نقطه مختلف و میانگین کلی استفاده کنید.
مزیت فرش دستباف به ماشینی

فرش دستباف ایرانی از گذشته تا کنون به عنوان فرشهایی با اصالت، ارزشمند و سودمند زبانزد جهانیان بودهاند. این فرشها نسبت به انواع ماشینی دارای مزیتهای گوناگونی هستند.
اصالت فرش دستباف
بدون شک از مهمترین برتری فرش دستباف به نمونههای ماشینی و صنعتی، اصالت و فرهنگ آنان است. به طوریکه هر منطقه از کشور شیوه بافت مطابق با رسوم و آداب خود را دارد. این فرهنگها در قالب نگارهها و تصاویر ثبت و در زندگی روزمره حفظ و همچنین به آیندگان انتقال مییابند.
افزایش ارزش در طول زمان
یکی از مزیتهای مهم این فرشها نسبت به انواع ماشینی و صنعتی، افزایش ارزش و قیمت آنها در گذشت زمان است. در حالی که فرشهای ماشینی بعد از چند سال از ارزش آنان کاسته خواهد شد. اما در فرشهای دستباف مانند سرمایهای هستند که حتی با گذشت زمان گرانتر خواهند شد.
ضد حساسیت بودن
باتوجه به اینکه در گونههای دستباف نسبت به ماشینی از الیاف و رنگهای طبیعی استفاده شده است. با انسان سازگار هستند اما در نوع فرشهای ماشینی امکان دارد، برخی افرادی که حساسیت پوستی نسبت به مواد شیمایی دارند دچار آلرژی به فرشهای ماشینی شوند.
خاصیت گرمایی فرش دستباف
دستبافها با توجه به اینکه از الیاف طبیعی در تولید آنها استفاده شده است خاصیت عایق بیشتری نسبت به الیافهای صنعتی دارند. در نتیجه در زمستانها باعث انتقال کمتر سرما از زمین به محیط خانه خواهند شد.
زیبایی و ظرافت در فرش دستباف ایرانی
از دیگر برتریهای محسوس فرشهای دستباف به ماشینی را میتوانیم به ظرافت و زیبایی آنان اشاره کنیم. با توجه به استفاده از الیافهای طبیعی و بافت گره به گره آن با ذوق و عشق بافندگان، این فرشها دارای وضوح و جذابیت ظاهری به مراتب بیشتری نسبت به انواع ماشینی هستند. همچنین در زیر نور فرشهای دستباف دارای بازتابی دلربا و طبیعیتر هستند. و حس شادابی و پویایی بسیار بیشتری دارند.
نیاز کمتر به شست و شو در فرش دستباف
این فرشها با توجه به نوع بافت و الیاف طبیعی که در آنها استفاده شده است، آلودگیکمتری در خود حفظ میکنند. و با گذشت زمان همچنان زیبا و شفاف باقی خواهند ماند. اما فرشهای ماشینی با توجه به شیمایی بودن ساختار، جاذب آلودگی و گرد و خاک بسیار بیشتری هستند. به صورتی که بعد از گذشت زمان فرشهای ماشینی کمی کدر و ماتتر خواهند شد.
جمع بندی
فرشهای دستباف از اصیلترین و ممتازترین سرمایهی فرهنگی و زندگی ایرانیان از دیرباز تا کنون بوده و هستند. این فرشها امروز در تنوعها و گونههای مختلفی در بازار موجود هستند. هنگام خرید این فرشها با توجه به اصالتی که دارند توصیه شده است که از مراکز معتبر و با اصالت خریداری شوند. همچنین بررسی نکات پرداخته شده در این مقاله میتواند در انتخاب اصیلترین و بهترین نوع فرش بسیار سودمند باشد.
https://arsinrug.com/










