قرص دیکلوفناک با نام تجاری Veltaren به عنوان یک داروی غیر مخدر، ضد التهاب و ضد نقرس در بازار وجود دارد. این دارو عموما برای دردهای خفیف استفاده شده و مانند استامینوفن ضد درد است. در زمان سردرد، احساس درد قاعدگی، جراحی خفیف و غیره دیکلوفناک برای تسکین درد تجویز میشود. اما برای درمان روماتیسم یا آستئوآرتریت هم به عنوان یک داروی ضد التهاب کاربرد دارد. دیکلوفناک یک ضد التهاب غیر استروئیدی است که به جهت درمان دیسک کمر هم استفاده از آن رایج است. البته یکی دیگر از روشهای درمان دیسک کمر، خرید دستگاه فیزیوتراپی میباشد.
عوارض قرص دیکلوفناک
مهمترین عارضه استفاده بیش از اندازه از این قرص، ایجاد اختلالات گوارشی مانند خونریزی معده و روده است. هرچند که سردرد، حالت تهوع، سرگیجه، اسهال یا استفراغ، نفخ و... نیز میتواند از عوارض مصرف قرص دیکلوفناک باشد.
تداخل دارویی قرص دیکلوفناک با سایر داروها
• قرص دیکلوفناک را نباید به همراه سایر داروهای ضدالتهابی استفاده کرد. تفاوتی ندارد که ضد التهاب استروئیدی باشد یا غیر استروئیدی؛ در هر دو صورت موجب خونریزی معده یا زخم معده میشود.
• این قرص را به همراه داروهای کاهش فشار خون و مدر نباید استفاده کرد.
• در صورتی که بیمار دیکلوفناک را به همراه سیکلوسپورین استفاده کند، ممکن است دچار آسیب کلیوی شود.
• استفاده همزمان از داروهای سو هاضمه و این قرص میتواند موجب تخریب دیواره معده شود.
موارد استفاده قرص دیکلوفناک
1. در زمان شکستگی، کشیدگی، در رفتگی، کمردرد و...
2. مشکلات اسکلتی عضلانی (مانند: التهاب تاندون، بورسیت، تنوسینوویت و...)
3. نقرس، آرتروز، آرتریت روماتوئید و...
مقدار مصرف دیکلوفناک
در ادامه به توضیح مقدار مصرف توصیه شده برای گروههای سنی مختلف و اختلالات متفاوت میپردازیم:
کودکان
قرص دیکلوفناک سدیم 100 میلی گرم را نباید برای کودکان استفاده کرد.
بزرگسالان
هر بزرگسال در روز مجاز به استفاده از یک قرص دیکلوفناک سدیم 100 میلی گرم است. البته دوز روزانه را در افراد بزرگسال میتوان تا 150 میلی گرم افزایش داد. اما این دوز حداکثر دوز قابل استفاده در هر روز است.
سالمندان
برای سالمندان استفاده از دیکلوفناک سدیم توصیه شده نیست و باید با احتیاط کامل استفاده شود. به دلیل اینکه بدن سالمندان مستعد واکنشهای جانبی است باید دیکلوفناک را در کمترین دوز تجویز کرد. در مورد سالمندان توجه داشته باشید که بیمار سابقه خون ریزی دستگاه گوارش نداشته باشد.
اختلال کلیوی
بیمارانی که نارسایی کلیه دارند به هیچ وجه نباید از قرص دیکلوفناک استفاده کنند. این توصیه در مورد بیمارانی که اختلال کلیوی خفیف یا متوسط دارد به تجویز و صلاح دید پزشک بستگی دارد.
اختلال قلبی
قرص دیکلوفناک برای بیمارانی که نارسایی احتقانی قلب دارند، بیمارانی که دارای مشکل ایسکمیک قلب و یا شریانی محیطی و عروقی مغزی هستند به طور کل منع شده است. بیماریهای قلبی و عروقی با مصرف قرص دیکلوفناک در مدت زمان زیاد یا دوز بالا میتواند تشدید شود.
اختلال کبدی
بیمارانی که نارسایی کبد دارند به هیچ عنوان نباید از این قرص استفاده کنند. در صورتی که بیماری اختلال کبدی دارد و سطح آن خفیف تا متوسط است باید با رعایت و زیر نظر پزشک از دیکلوفناک سدیم استفاده کند.
روش مصرف قرص دیکلوفناک
این قرص باید به همراه مایعات و بین غذا و یا بلافاصله پس از صرف غذا استفاده شود تا کمترین آسیب را به دستگاه گوارش وارد کند. نحوه مصرف این دارو را به صورت کلی در ادامه ذکر کردهایم.
اگر به نکته ذکر شده توجه نکنید، مطمئن باشید مشکل تغذیه پیدا خواهید کرد و این مشکل میتواند بیماریهای مختلفی را به وجود آورد. برای مثال اثر تغذیه در پیدایش فرسایش کمر تاثیرگذر است.
قرص یا کپسول
قرص یا کپسول دیکلوفناک را نباید له کرد و باید آن را به همراه یک لیوان آب یا شیر به طور کامل قورت داد. همانطور که پیشتر گفتیم این قرص باید با معده پر مصرف شود. خوردن دیکلوفناک به همراه شیر نیز میتواند عوارض گوارشی آن را کاهش دهد.
شیاف
برای وارد کردن شیاف بهتر است دستان خود را بشویید و از تمیز بودن اطراف مقعد هم مطمئن شوید. پس از بیرون آوردن شیاف، نوک تیز آن را وارد مقعد کنید. برای آب شدن و اثر کردن کامل شیاف باید حدودا 15 دقیقه بدون حرکت دراز بکشید.
پماد یا ژل
کافی است مقدار مشخصی پماد یا ژل را بردارید و روی محل درد مالش دهید. استفاده از ژل دیکلوفناک عموما بین 2 تا 4 بار در روز توصیه میشود. در صورتی که میخواهید دفعات بیشتری از ژل استفاده کنید بین هربار مصرف حدود 4 ساعت فاصله قرار بدهید.
پد یا چسب
پد یا همان چسب دیکلوفناک را دو بار در روز و در محل درد قرار دهید و با کف دستتان به آرامی ماساژ دهید. برای کندن چسب دیکلوفناک از روی پوست بهتر است که آن را کمی خیس کنید تا راحتتر از روی پوست شما جدا شود و پس از آن محل چسب را پاک کنید.
موارد منع مصرف دیکلوفناک
• زخم معده یا روده، سابقه خون ریزی معده یا روده
• ماههای آخر بارداری
• حساسیت به ماده فعال دیکلوفناک
• نارسایی کلیه
• نارسایی کبد
• نارسایی قلبی عروقی
• نارسایی عروق مغزی
نکات مهم جهت استفاده قرص دیکلوفناک
• همزمان دو داروی ضد التهابی را مصرف نکنید.
• این دارو برای افراد مسن ضعیف و یا کسانی که کمبود وزن زیادی دارند توصیه نمیشود.
• استفاده از دیکلوفناک در افراد سیگاری احتمال خونریزی معده را افزایش میدهد.
• مصرف قرص دیکلوفناک برای افرادی که به آسپرین یا سایر داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی حساسیت دارند باید با نظر پزشک انجام شود.
• توجه داشته باشید که ممکن است برخی داروهای گیاهی با دیکلوفناک تداخل داشته باشند.
• کسانی که مبتلا به آسم هستند باید در مصرف دیکلوفناک احتیاط کنند.
انواع مختلف داروی دیکلوفناک
• قرص
• شیاف
• آمپول
• کپسول
• قطره چشم
• پماد
• چسب یا پد
• ژل
اما توجه داشته باشید که قرص، شیاف و کپسول رایج ترین شکل تجویز این دارو در میان پزشکان میباشد. آمپول و قطره چشم این دارو تنها در بیمارستانها و زیر نظر پزشک برای بیمار قابل استفاده است. ژل و پماد نیز عموما برای بهبود کمردرد یا زانودرد استفاده میشود و کاربرد چندانی ندارد.
در برخی شرایط دکتر دیکلوفناک را به صورت قرص یا کپسول آهسته-رهش تجویز میکند. این نوع از داروها برای افرادی است که دردشان به صورت مداوم است و قطع نمیشود. این نوع از قرص دیکلوفناک را باید با وقفه زمانی 10 تا 12 ساعت استفاده کرد.
