www.etelanews.com

 

۰
۰
نسخه چاپی

بیماری مزمن کلیوی یا نارسایی مزمن کلیه

بیماری مزمن کلیوی یا نارسایی مزمن کلیه
به گزارش اطلاع نیوز

در این مقاله از سری مقاله های اختصاصی سلامت اطلاع نیوز به بیماری مزمن کلیوی یا نارسایی مزمن کلیه می پردازیم. تا انتهای مطلب با ما همراه باشید و فراموش نکنید ما را از نظرات و تجربیات خود آگاه سازید.

نارسایی کلیه یا نارسایی کُلیَوی در پزشکی به شرایطی که در آن کلیه نتواند به طور لازم عمل کند گفته می‌شود و به معنی کاهش شدید عملکرد کلیه است. نارسایی مزمن کلیه (Chronic renal failure) به معنی آن است که ایجاد و پیشرفت نارسایی، سیری تدریجی و کند (طی ماهها وسالها) داشته است.

Medically reviewed by Carissa Stephens, RN, CCRN, CPN on April 20, 2017 — Written by Verneda Lights and Elizabeth Boskey, PhD translated by etelanews.com

بیماری مزمن کلیه چیست؟

بیماری مزمن کلیه یعنی تخریب پیشرفته و غیرقابل برگشت کلیه ها. عضوی که بخش مهمی از بدن شما را تشکیل می دهد  و در بدن چندین وظیفه دارد :

  • کمک به حفظ تعادل مواد معدنی و الکترولیت ها در بدن، مانند کلسیم، سدیم و پتاسیم
  • نقش مهمی در تولید گلبول های قرمز ایفا می کنند
  • حفظ تعادل اسیدی خون شما
  • دفع زوائد محلول در آب از بدن شما

کلیه های آسیب دیده توانایی خود را برای انجام این کارها از دست می دهند.

شایع ترین علل CKD فشار خون بالا و دیابت

هر کلیه حاوی حدود 1 میلیون واحد فیلتر کوچک است که به نام نفرون خوانده می شود. هر گونه بیماری که به نفرون ها صدمه بزند یا آن ها را زخمی می کند، می تواند باعث بیماری کلیه شود. دیابت و فشار خون بالا از جمله موارد مهمی هستند که می توانند به نفرون ها صدمه بزند.
فشار خون بالا همچنین می تواند به عروق کلیه، قلب و مغز شما آسیب برساند. کلیه ها بسیار عروقی هستند،  یعنی حاوی مقادیر بسیار زیادی از عروق خونی هستند بنابراین بیماری های ریه و خون برای کلیه ها هم بسیار خطرناک است. در بیماری های خود ایمنی مانند لوپوس نیز ممکن است عروق خونی آسیب ببینند.

عوامل خطر

اما علت های مختلفی برای این بیماری وجود دارد به عنوان مثال، بیماری کلیوی CKDیک بیماری ارثی است. همچنین خطر ابتلا به CKD در افراد بالای 65 سال افزایش می یابد. این احتمال بیشتر در آفریقایی-آمریکایی، بومی آمریکایی و آسیایی-آمریکایی رخ می دهد. سایر عوامل خطر ابتلا به CKD عبارتند از:

  • سیگار کشیدن
  • چاقی
  • کلسترول بالا
  • دیابت (انواع 1 و 2)
  • بیماری خودایمنی
  • بیماری انسدادی کلیه، از جمله انسداد مثانه ناشی از هیپرپلازی خوش خیم پروستات
  • آترواسکلروز
  • سیروز و نارسایی کبد
  • تنگی شریان که کلیه شما را تامین می کند
  • سرطان کلیه
  • سرطان مثانه
  • سنگ کلیه
  • عفونت کلیه
  • لوپوس اریتماتوی سیستمیک
  • اسکلرودرمی
  • واسکولیت
  • ریفلاکس vesicoureteral، که وقتی که ادرار به کلیه شما وارد می شود، اتفاق می افتد

علائم CKD

متاسفانه CKD بدون هیچ علامتی و به صورت خاموش در بدن پیشروی می کند در واقع هنگامی که کلیه ها آسیب های شدیدی دیده اند ممکن است با این علامت ها خودشان رانشان دهند:

  • تورم در اطراف چشم 
  • تورم پاها
  • خستگی
  • تنگی نفس
  • حالت تهوع
  • استفراغ، به خصوص در صبح و بعد از غذا خوردن
  • بوی نامطبوع دهان
  • درد استخوان
  • اختلالات غیر طبیعی پوست یا تیرگی پوست
  • خواب آلودگی
  • اختلال ذهنی
  • بیخوابی در دست و پا
  • سندرم پای بی قرار
  • موهای شکننده و ناخن
  • خارش
  • کاهش وزن
  • از دست دادن توده عضلانی
  • کشش عضلات و گرفتگی عضلات
  • کبودی و خونریزی آسان
  • خون در مدفوع 
  • سکسکه
  • تشنگی بیش از حد
  • عدم تمایل به رابطه جنسی
  • ناتوانی جنسی
  • بیخوابی
  • آپنه خواب

بیماری مزمن کلیه چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص CKD به پیشینه دیگر بیماری های شما وهمچنین سابقه بیماری های خانوادگی و ژنتیکی بسیار مرتبط است پس به خاطر داشته باشید که پزشک خود را از این موارد مطلع سازید، برای تایید قطعی بیماری پزشک به بررسی های دیگری هم احتیاج دارد:
آزمایش خون کامل (CBC)

آزمایش خون به دکتر نشان می دهد که شما دچار کم خونی شده اید یا خیر، اگر کم خونی داشته باشید احتمال دارد کلیه باعث این کم خونی باشد چرا که کلیه های شما هورمون اریتروپویتین را ایجاد می کنند. این هورمون مغز استخوان شما را تحریک می کند تا گلبول های قرمز تولید کنند. هنگامی که کلیه های شما به شدت آسیب می بینند، توانایی کلیه برای ایجاد اریتروپویتین کاهش می یابد و این باعث کاهش میزان گلبول قرمز یا کم خونی می شود.
آزمایش سطح الکترولیت
CKD می تواند سطح الکترولیت شما را تحت تاثیر قرار دهد. اگر پزشک از نتیجه این آزمایش راضی نباشد  ممکن است پتاسیم شما بالا باشد و در صورت داشتن CKD سطح بی کربنات در بدن شما کاهش یابد. همچنین ممکن است افزایش اسید در خون را هم تجربه کنید.
تست نیتروژن اوره خون
نیتروژن اوره خون می تواند هنگامی که کلیه های شما شروع به شکست می کنند افزایش یابد. به طور معمول، کلیه های شما از تجزیه پروتئین از خون شما تصفیه می شوند. پس از آسیب کلیه، مواد زائد تولید می شود  و در کلیه باقی می ماند که یکی از این مواد زائد اوره است.
آزمون کراتینین
با کاهش عملکرد کلیه، کراتینین شما افزایش می یابد. این پروتئین نیز مربوط به توده عضلانی است.
تست هورمون پاراتیروئید 
کلیه ها و غدد پاراتیروئید از طریق فعالیت کلسیم و فسفر تعامل دارند. تغییر در عملکرد کلیه باعث انتشار PTH می شود. این مشکل بر کلسیم بدن شما نیز تاثیر می گذارد. هنگامی که کلیه شما دچار مشکل می شود، دیگر فسفر را به اندازه کافی دفع نمی کند و باعث کم شدن ترکیبات ویتامین D می شود. استخوان های شما ممکن است کلسیم را نیز آزاد کنند و این موضوع باعث می شود استخوان های شما در طول زمان ضعیف شوند.
سونوگرافی و اسکن کلیه ها
یک اسکن یا سونوگرافی کلیوی برای مطالعه تصویری از عملکرد کلیه نیز می تواند یکی از راه های تشخیص باشد.
تست های اضافی برای CKD عبارتند از:

  • بیوپسی کلیه
  • آزمایش تراکم استخوان
  • CT اسکن شکم
  • یک MRI شکمی

درمان و عوارض

CKD مزمن و غیر قابل درمان است. اما بعد از تشخیص می توان از عوارض ناشی از CKD  و پیشرفت دیگر علائم  جلوگیری کرد. عوارض پیشرفت بیماری نیز بدین شرح است:
نارسایی قلب
کم خونی
استخوان های شکننده
کاهش وزن
عدم تعادل الکترولیت
توجه داشته باشید که کنترل مشکلات اساسی مانند فشار خون بالا و دیابت می تواند پیشرفت آسیب کلیه را کند.

درمان CKD و ESRD شامل موارد زیر است:

تغییر عادات غذایی
شما باید چربی، نمک، پروتئین و پتاسیم را در رژیم غذایی خود کاهش دهید. کاهش نمک و مایعات می تواند به کنترل فشار خون و جلوگیری از اضافه بار مایع کمک کند. حتما کالری مناسب برای حفظ وزن خود داشته باشید. اگر دیابت دارید، مصرف کربوهیدرات خود را نیز محدود کنید.
تغییر سبک زندگی
اطمینان حاصل کنید که ورزش کافی داشته باشید اگر سیگار می کشید مصرفتان  را به حداقل رسانده و سعی کنید آن را ترک کنید.

مکمل ها و داروها

درمان شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
آهن و ویتامین برای کنترل کم خونی
کلسیم و مکمل های ویتامین D
تزریق اریتروپویتین برای تحریک تولید گلبول های قرمز
پیوند فسفات
نرم کننده مدفوع برای یبوست
آنتی هیستامین برای خارش

درمان پزشکی

همچنین  اگر کلیه ها بسیار ضعیف شده باشند  ممکن است برای تصفیه خون احتیاج به دیالیز یا در بعضی موارد پیوند کلیه داشته باشید.
اگر CKD یا ESRD دارید، ممکن است بیشتر به عفونت مبتلا شوید. پزشکان توصیه می کنند که واکسیناسیون زیر را دریافت کنید:
واکسن پنوموکوک
واکسن هپاتیت B
واکسن آنفلوآنزا
واکسن آنفولانزای خوکی

جلوگیری

شما همیشه نمی توانید از CKD جلوگیری کنید. با این حال، کنترل شرایط مانند فشار خون بالا و دیابت می تواند به کاهش روند بیماری کمک کند. به خاطر داشته باشید به طور منظم کلیه هاتان را چکاب کنید. تشخیص زودهنگام CKD می تواند به عدم پیشرفت آن کمک زیادی کند.

منبع: healthline



+ 0
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

logo-samandehi

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه محفوظ و متعلق به سایت اطلاع نیوز می باشد . هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع است.