پیش از آن هیچ فعالیت رسمی در رابطه با موتورسواری بانوان در کشور نداشتیم این در حالی بود که درخواستهای متناوبی در این زمینه مطرح میشد، به همین دلیل و البته با در نظر گرفتن لزوم اجرای سیاست وزارت ورزش در پررنگ و فعالتر کردن فعالیت بانوان در رشتههای مختلف، فعالیتهای رسمی و منسجمی در بخش موتورسواری، انجام شد. از آنجا که پیست لازم برای موتورسواری کراس وجود داشت، به همین دلیل ابتدا فعالیت موتورسواری بانوان در این بخش شروع شد.
درواقع موتورسواران متقاضی به فعالیت در موتورسواری ریس، همزمان با ورود به پیست آزادی، تحت آموزش هم قرار میگیرند؛ حتی اگر به لحاظ آموزشی و مطلع بودن از قوانین ابتدایی، در حد صفر باشند. از سال گذشته تا کنون هم دوره های مختلفی درزمینه های تمرینی و آموزشی برگزار شده و همچنان این پیست دایر است.
گواهینامه موتور سیکلت بانوان آری یا خیر؟
امکانی که امروزه در پیست آزادی برای زنان میسر شد است باعث شده تا آنها به عنوان یک ورزش به موتور سواری نگاه کنند و هنوز نمیتوانند به صورت رسمی با موتورهایشان به شهر بیایند. اما آنچه مهم است این است که آیا این منع قانونی از نظر کارشناسان و وکلا هم وجود دارد یا خیر؟
آنطور که تعدادی از وکلا می گویند هیچ منع قانونی ای برای زنان درباره استفاده از هیچ وسیله نقلیهای وجود ندارد و برای استفاده از موتورسیکلت هم صحبتی از جنسیت راننده نشده است. قانون صرفا شرایط فرد را برای راننده اتوبوس، موتورسیکلت، کامیون و ماشین سواری ذکر کرده است.
اما بعضی از کارشناسان هم نظری کاملا مخالف دارند و می گویند:«با توجه به تبصره ماده ۲۰قانون تخلفات راهنمایی و رانندگی ،گرفتن گواهینامه موتور سیکلت اختصاص به مردان دارد و متاسفانه این قانون برای زنان ،حقی برای گرفتن گواهینامه موتور سیکلت قائل نشده است.»
مسئله موتورسواری زنان متعلق به این سالها نیست و هرازگاهی دوباره تیتر خبرها میشود، اما ماجرای اصلی بلاتکلیفی است. هیچ مرجع قانونی ای نمیگوید که موتورسواری زنان ممنوع است، اما در عین حال با آن برخورد میشود. تلاشها برای یافتن پاسخ این سؤال که آیا موتورسواری زنان منع قانونی دارد یا خیر طبیعتا برای این نیست که این مسئله، موضوع اصلی و اساسی زنان کشور است، بلکه به نظر میرسد ممنوعیتها در این زمینه صرفا افزودن ممنوعیتی بی دلیل و غیرلازم و هزینه زا بر ممنوعیتهای موجود درباره زنان است. این در حالی است که در عرف موجود جامعه چنین موضوعی به خودی خود قابل حل و مدیریت خواهد بود و لزومی به وضع قانون یا اعمال محدودیت دراین باره نیست. بیتردید در صورت هنجارشکنانه دانستن موتورسواری زنان باید به این سؤال پاسخ داد که چه فرقی بین راندن موتور یا مسافر آن بودن وجود دارد؟
همچنین از نظر شرعی اگر حکم موتورسواری مورد بررسی قرار بگیرد می توان با استناد بر آن ها گفت؛ این عمل به خودی خود حرام نیست، اما باتوجه به اینکه در برخی از موقعیتهای زمانی و مکانی، موتور سواری براى دختران و بانوان در مجامع عمومى، موجب جلب نظر مردان میشود و منافى با عفت بانوان است، لازم است در چنین موقعیتهایی ترک شود و در صورتى که باعث فساد و فتنه نباشد، فى نفسه اشکالی ندارد.
درهای پیست آزادی به روی همه زنان باز است
درهای پیست موتور کراس آزادی، حالا بیش از یکسال است که برای زنان باز شده، تا دخترانی که موتورسواری میکنند یا به آن علاقهمندند، راه آزادی را در پیش گیرند و هیجان فرومانده سالها را با پرشهای ده متری، بیرون بریزند. روز تمرین زنان است. هیچ مردی حق ندارد در این ساعت و روز وارد پیست شود. دختران موتورسوار، یا موتورهایشان را با ماشین بکسل میکنند یا با موتور سر تمرین حاضر میشوند. برق چشمانشان را از زیر کلاه کاسکت و مقنعه میشود دید، موتورسوار بودن، برای بعضیهایشان، حسرت بوده، حسرتی بهجا مانده از روزهای کودکی و نوجوانی. همه شان آرزوی موتورسواری داشتند و حالا اینجا، در پیست آزادی، رویایی دور از تحقق به عینیت رسیده است.
بهناز شفیعی، قهرمان موتورسواری ایران یکی از آن هاست که مدتی هم این ورزش را دبی انجام میداده است. او اولین زن ایرانی است که موتور ریس سوار می شود و قهرمان این رشته در ایران است. سال 2015 نیز در مسابقات موتورسواری که در ایتالیا برگزار شد به عنوان یکی از 5 زن نمونه در موتور ریس انتخاب شد.
شفیعی علاوه بر ورزش سعی کرده ممنوعیت ها و سدهای مقابل ورزش زنان موتور سوار را نیز رفع کند. خودش چنین توضیح می دهد: «ما هیچ مربی رسمی در این ورزش نداریم. من هم موتور ریس سوار می شوم و هم کراس. چندی پیش فراخوان دادم تا اگر خانمی علاقه مند هست به او رایگان آموزش دهم. 114 نفر در این دو رشته را آموزش دادم. درباره اولین روزهایی که خودم موتورسواری را شروع کردم هم باید بگویم سال ١٣٩٤بود، همان سال چند خبرگزاری مهم دنیا از جمله ایپی از من چند گزارش مختلف تهیه کردند؛ دلیلش هم این بود که من بهعنوان اولین خانم موتورسوار، توانسته بودم جواز ورود به پیست ورزشگاه آزادی را به دست بیاورم. آنجا کنار آقایان، در سه روز، دوره حرفهای را گذراندم. بعد از این موضوع بود که حضورم در موتورسواری سروصدای زیادی به پا کرد و بهعنوان یک سدشکن در بخش زنان معرفی شدم. آن موقع تبدیل شدم به کسی که برخلاف جهت باد حرکت میکند و به موفقیتهایی در عرصه ورزش زنان رسیده که کسی به آن دسترسی نداشته است.»
او که بعد از گذراندن دوره های مربی گری درحال حاضر منتظر دریافت مدرکش است تا بتواند به عنوان اولین زن مربی موتورسواری در ایران فعالیت کند. او در این زمینه اظهار داشت:«حتی هیچ مسابقه ای برای خانم ها برگزار نمی شود تا بتوانند مهارت خود را محک بزنند، سال گذشته با پیگیری هایی که کردم و هیئت موتور سواری استان البرز هم همکاری کرد توانستم به عنوان رئیس کمیته موتور ریس البرز اولین مسابقه را در ایران برای بانوان ریس سوار برگزار کنم امیدوارم حال که کم کم این مشکلات ما رفع می شود و بتوانیم پیگیری کنیم تا ممنوعیت موتورسواری بانوان و دریافت گواهینامه برداشته شود. بانوان علاقه مند به موتورسواری دوست دارند در خیابان های شهر هم سوار موتور شوند اما هنوز این امکان برای ما وجود ندارد.»
«مریم وطنپرست»، نایب رئیس بانوان فدراسیون موتورسواری ضمن تشریح برنامههای مورد نظر برای گسترش این رشته درباره اینکه چه فعالیت های برای آزاد بودن موتور سواری زنان در سطح شهر انجام شده است می گوید:« بررسی و تصمیمگیری این برنامه در حوزه اختیارات ما نیست؛ نهادهایی مثل شورای امنیت ملی، نیروهای امنیتی، شورای سیاستگذاری کشور و ... تصمیمگیرنده هستند. موتورسوارانی هم که در سطح شهر تردد میکنند، قطعاً اگر شناسایی شوند، به عنوان یک متخلف با آنها برخورد میشود و حتی ممکن است موتور آنها ضبط شده و پروندهشان به مراجع قضایی ابلاغ شود. فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی در تلاش برای مهیا کردن شرایط گسترش فعالیت موتورسواری بانوان است اما ورود کردن به این زمینه ها در حوزه اختیارات ما نیست.»












